Λόξυγκας
Ως ψυχίατρος-ψυχοθεραπευτής, προσεγγίζω τα επίμονα σωματικά συμπτώματα, όπως ο μακροχρόνιος λόξυγκας, μέσα από ένα ολιστικό πρίσμα, αναγνωρίζοντας τη στενή αλληλεπίδραση μεταξύ του νευρικού συστήματος και της συναισθηματικής φόρτισης του ατόμου.
Ο λόξυγκας/λόξιγκας είναι αποτέλεσμα των επαναλαμβανόμενων σπασμών στο διάφραγμα που συνδυάζονται με έναν ήχο από το κλείσιμο των φωνητικών χορδών. Το διάφραγμα είναι ένας μυς κάτω από το θώρακα που διαχωρίζει το στήθος από το στομάχι. Αυτός ο μυς είναι σημαντικός για την αναπνοή μας. Κινείται προς τα κάτω όταν εισπνέουμε και προς τα πάνω όταν εκπνέουμε.
Δύο πράγματα μπορεί να συμβαίνουν όταν έχουμε λόξυγκα:
- Το διάφραγμα κινείται προς τα κάτω ανάμεσα στις αναπνοές, με αποτέλεσμα να ρουφάμε αέρα.
- Η γλωττίδα (ο χώρος ανάμεσα στις φωνητικές χορδές) κλείνει για να σταματήσει την είσοδο περισσότερου αέρα.
Αυτές οι δύο διεργασίες δημιουργούν το χαρακτηριστικό ήχο του λόξυγκα. Ο λόξυγκας συνήθως εμφανίζεται ξαφνικά και υποχωρεί μόνος τους μέσα σε λίγα λεπτά ή σε λίγες ώρες χωρίς θεραπεία.
Γενικά, ο λόξυγκας μπορεί να εμφανιστεί στους ενήλικες, στα παιδιά και στα μωρά. Αλλά είναι πιο συχνός στους άνδρες.
Ποιες είναι οι αιτίες του λόξυγκα;
Δεν είναι ξεκάθαρο γιατί παθαίνουμε λόξυγκα.4 Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους αυτό μπορεί να συμβαίνει όπως τα χαμηλά επίπεδα του διοξειδίου του άνθρακα στο αίμα και τα ερεθισμένα νεύρα.1 Το φρενικό νεύρο (το οποίο συνδέει τον αυχένα με το διάφραγμα) και το πνευμονογαστρικό νεύρο (το οποίο συνδέει τον εγκέφαλο με το στομάχι) είναι σημαντικά κομμάτια στη διαδικασία της αναπνοής.
Ο ήπιος λόξυγκας (που υποχωρεί γρήγορα) μπορεί να συμβεί όταν:
- Τρώμε και πίνουμε γρήγορα.
- Πίνουμε αναψυκτικά ή αλκοόλ.
- Τρώμε υπερβολικά πολύ.
- Έχουμε άγχος, όπως ο φόβος και ο ενθουσιασμός.
- Πιέζουμε τον αυχένα μας.
- Λαμβάνουμε φάρμακα (ειδικά αγχολυτικά όπως οι βενζοδιαζεπίνες, πχ Ζάναξ).
- Πίνουμε πολύ ζεστά ή πολύ κρύα ποτά.
- Κάνουμε χημειοθεραπεία.
- Έχουμε κάνει αναισθησία για μια χειρουργική επέμβαση.
- Εισπνέουμε τοξικές ουσίες.
Τα θέματα που μπορεί να προκαλούν λόξυγκα που διαρκεί περισσότερο από 48 ώρες περιλαμβάνουν την βλάβη ή τον ερεθισμό ενός νεύρου, τις διαταραχές του κεντρικού νευρικού συστήματος, τα θέματα του μεταβολισμού και συγκεκριμένα προβλήματα με το αλκοόλ και ουσίες.
Ερεθισμός ή βλάβη στα νεύρα
Μια αιτία του μακροχρόνιου λόξυγκα είναι ο ερεθισμός του φρενικού ή του πνευμονογαστρικού νεύρου. Αυτά τα νεύρα διατρέχουν το μυ του διαφράγματος.
Παράγοντες που προκαλούν βλάβη ή ερεθισμό σε αυτά τα νεύρα περιλαμβάνουν:
- Μια τρίχα ή κάτι άλλο στο αυτί που ακουμπά στο τύμπανο.
- Ένας όγκος, μια κύστη ή μια διόγκωση του θυρεοειδή στο λαιμό.
- Τα υγρά του στομάχου που ανεβαίνουν στον οισοφάγο, το μυϊκό σωλήνα που μεταφέρει την τροφή από το στόμα στο στομάχι.
- Ο πονόλαιμος ή η λαρυγγίτιδα.
Διαταραχές κεντρικού νευρικού συστήματος
Ένας όγκος ή μια λοίμωξη στο κεντρικό νευρικό σύστημα ή μια βλάβη στο κεντρικό νευρικό σύστημα εξαιτίας ενός τραυματισμού μπορεί να παρεμβαίνει στο φυσιολογικό έλεγχο του σώματος στο αντανακλαστικό του λόξυγκα.2
Παραδείγματα περιλαμβάνουν:
- Φλεγμονή στον εγκέφαλο, η οποία είναι γνωστή ως εγκεφαλίτιδα.
- Φλεγμονή στις μεμβράνες που περιβάλλουν τον εγκέφαλο και το νωτιαίο μυελό, μια κατάσταση γνωστή ως μηνιγγίτιδα.
- Σκλήρυνση κατά πλάκας, η οποία προκαλεί σκλήρυνση στους ιστούς του εγκεφάλου ή του νωτιαίου μυελού με αποτέλεσμα την παράλυση ή το τρέμουλο.
- Εγκεφαλικό επεισόδιο.
- Σοβαρή εγκεφαλική βλάβη.
- Όγκοι.
Θέματα του μεταβολισμού
Ο μακροχρόνιος λόξυγκας μπορεί να αποτέλεσμα της μη φυσιολογικής λειτουργίας του μεταβολισμού.
Παραδείγματα μεταβολικών θεμάτων περιλαμβάνουν:
- Διαβήτης.
- Ανισορροπία των ηλεκτρολυτών, όπως όταν τα επίπεδα του καλίου, του νατρίου και άλλων ηλεκτρολυτών είναι πολύ υψηλά ή πολύ χαμηλά.
- Νεφρική νόσος.
Συγκεκριμένα φάρμακα
Η λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων μπορεί να προκαλεί λόξυγκα όπως:
- Τα φάρμακα που προάγουν την χαλάρωση και τον ύπνο, όπως τα ηρεμιστικά.
- Ένα στεροειδές, η δεξαμεθαζόνη, η οποία χορηγείται ιατρικά με σκοπό τον περιορισμό της φλεγμονής σε καταστάσεις όπως η αρθρίτιδα, το άσθμα και τα προβλήματα των νεφρών.
Παράγοντες κινδύνου
Είναι στατιστικά πιο συχνό οι άνδρες να εμφανίζουν μακροχρόνιο λόξυγκα. Επίσης, υπάρχουν κάποιοι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης λόξυγκα όπως:
- Τα θέματα ψυχικής και συναισθηματικής υγείας: άγχος, στρες.
- Οι χειρουργικές επεμβάσεις: μερικοί άνθρωποι εμφανίζουν λόξυγκα μετά από ολική αναισθησία ή επεμβάσεις που περιλαμβάνουν όργανα στην περιοχή του στομάχου.
Διαχείριση λόξυγκα
Επειδή η ακριβής αιτία του λόξυγκα δεν είναι γνωστή, κάποιες θεραπείες λειτουργούν και κάποιες άλλες όχι. Γενικά, αυτά που μπορούμε να κάνουμε είναι τα εξής:
- Να πίνουμε γρήγορα νερό.
- Να τρώμε ψωμί ή θρυμματισμένο πάγο.
- Να πιέζουμε απαλά τη γλώσσα.
- Να κρατάμε την αναπνοή μας.
Όταν ο λόξυγκας διαρκεί για πολύ τότε ο θεράπων ιατρός μπορεί να αξιολογήσει τη χορήγηση ειδικής φαρμακευτικής αγωγής (π.χ., γκαμπαπεντίνη, βακλοφαίνη, χλωροπρομαζίνη), η οποία λαμβάνεται αποκλειστικά με ιατρική συνταγή και παρακολούθηση.3
Παρενέργειες μακροχρόνιου λόξυγκα
- Δυσκολία στο φαγητό.
- Δυσκολία στον ύπνο, αϋπνία.
- Συναισθήματα ντροπής.
Ψυχολογική Υποστήριξη και Προοπτική
Ο λόξυγκας είναι συνήθως ακίνδυνος. Υποχωρεί χωρίς θεραπεία ή με κάποιους απλούς τρόπους. Όταν εμφανίζεται μια φορά στο τόσο δεν επηρεάζει την ποιότητα της ζωής. Ωστόσο, αν παρατηρείτε ότι εμφανίζεται σε καταστάσεις στρες καλό είναι να συμβουλευτείτε έναν ψυχοθεραπευτή. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να συμβάλει στη διαχείριση του άγχους, γεγονός που ενδέχεται να βοηθήσει στη μείωση των επεισοδίων λόξυγκα.
Στην καθημερινή μου κλινική πρακτική, παρατηρώ τακτικά ότι η στοχευμένη εκπαίδευση των ασθενών σε τεχνικές ελέγχου της αναπνοής και διαχείρισης του στρες, αποτελεί ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό, μη επεμβατικό εργαλείο για την ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας ζωής τους.
Ορισμένες φυσικές συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν επίσης να βοηθήσουν σε περιπτώσεις επίμονου λόξυγκα.
Βιβλιογραφία
- 1.Steger, M., et al. (2015). Systemic review: the pathogenesis and pharmacological treatment of hiccups. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 42(9), 1037-1050. [link]
- 2.Howard, R. S., et al. (1992). Persistent hiccups. BMJ, 305(6864), 1237-1238. [link]
- 3.Yaqoob, M., et al. (1989). Baclofen for intractable hiccups. The Lancet, 334(8662), 562-563. [link]
- 4.Hiccups - Gastroenterology - MSD Manual Professional Edition. [link]
