Νεύρωση στομάχου: συμπτώματα, πόσο διαρκεί, ηρεμιστικά

Νεύρωση στομάχου: συμπτώματα, πόσο διαρκεί, ηρεμιστικά

Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν προβλήματα με το στομάχι τους, τα οποία επιδεινώνονται από το άγχος και το στρες, αντιμετωπίζοντας την κατάσταση με διάφορα ηρεμιστικά χάπια. Βλέπετε ο εγκέφαλος και το γαστρεντερικό σύστημα συνδέονται διαμέσου του πνευμονογαστρικού νεύρου, το οποίο στέλνει και λαμβάνει σήματα από τον εγκέφαλο. Έτσι λοιπόν όταν υπάρχει άγχος, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε πεπτικές διαταραχές.¹ Mayer, E. A. (2000). The neurobiology of stress and gastrointestinal disease. Gut, 47(6), 861–869. ⁴ Drossman, D. A., & The Rome Foundation Board. (2016). Rome IV Diagnostic Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders. The Rome Foundation. Η νεύρωση στομάχου παρεμβαίνει στη λειτουργία του στομάχου εξαιτίας μιας λειτουργικής διαταραχής χωρίς να υπάρχει οργανική παθολογία στο γαστρεντερικό σύστημα ή/και στον εγκέφαλο.

Με άλλα λόγια, τα παραπάνω σημαίνουν ότι λόγω άγχους και στρες εμφανίζονται ψυχοσωματικά συμπτώματα και συγκεκριμένα ενοχλήσεις στο στομάχι με διάφορες μορφές, όπως η αγχώδης γαστρίτιδα, που μπορεί να έχουν μεγάλη διάρκεια.

Στη διάγνωση της "νεύρωσης στομάχου" καταλήγει κανείς εφόσον ο πλήρης οργανικός έλεγχος δεν αναδεικνύει αιτιολογικές βλάβες. Δηλαδή μετά από εξετάσεις (όπως γαστροσκόπηση, εξετάσεις αίματος, κα) αφού δεν ανευρίσκεται καμία παθολογική αιτία, καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι πρόκειται για κάτι "ψυχολογικό".

Άγχος και στομάχι

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής με το καθημερινό άγχος μπορεί να οδηγήσει στη νευρική εξουθένωση, καθώς βιώνουμε χρόνιο στρες σε αντίθεση με τους προγόνους μας που ζούσαν μια πιο απλή, σταθερή και μετρημένη ζωή. Η ανθυγιεινή διατροφή, οι κακές διατροφικές συνήθειες και το συνεχές άγχος δημιουργούν ανησυχία, ενόχληση και σφίξιμο στο στομάχι. Η κλινική εικόνα δεν είναι ειδική και μοιάζει με πολλές άλλες παθολογικές καταστάσεις του γαστρεντερικού συστήματος.

Σημασία δεν έχει τόσο τι τρώμε, αλλά τι "μας τρώει" !

Οι πολύπλοκες λειτουργίες των οργάνων του γαστρεντερικού συστήματος ρυθμίζονται από ένα σύστημα νεύρων, που διατρέχει τα τοιχώματά, τους αδένες και τους λείους μύες, και αποτελείται από νευρικά κύτταρα που λαμβάνουν σήματα και ρυθμίζουν τη διαδικασία της πέψης.

Σύμφωνα με την παραδοσιακή κινέζικη ιατρική, το στομάχι (και ο σπλήνας) επηρεάζονται περισσότερο από το χρόνιο άγχος, την ανησυχία και την υπερανάλυση. Το στομάχι θεωρείται όχι μόνο υπεύθυνο για την πέψη του φαγητού, αλλά και για την "πέψη" των συναισθημάτων και σκέψεων. Το άγχος, η αγωνία, η ανησυχία είναι συναισθήματα που συνδέονται με το στομάχι. Εάν συνεχώς ανησυχείτε ή σκέφτεστε και υπεραναλύετε τα πράγματα (ιδίως με αρνητικό τρόπο σκέψης), τότε έχετε μια διαταραγμένη λειτουργία του στομάχου και του γαστρεντερικού συστήματος γενικότερα.

Σημείωση: οι προσεγγίσεις της παραδοσιακής ιατρικής αποτελούν συμπληρωματικές θεωρήσεις και δεν αντικαθιστούν την επιστημονική ιατρική αξιολόγηση.

Αγχώδης γαστρίτιδα

Η αγχώδης γαστρίτιδα προκαλείται από συναισθηματικά ζητήματα, όπως στρες, άγχος και ανησυχία. Η αγχώδης γαστρίτιδα μπορεί να αντιμετωπιστεί με αλλαγές στη διατροφή και αντιόξινα φάρμακα, τα οποία μπορεί να συμβάλουν στην προστασία του βλενογόννου του στομάχου έτσι ώστε να μην προκαλείται πόνος (δυσπεψία και καούρες). Εννοείται πως η αντιμετώπιση του άγχους μέσω ψυχοθεραπείας ή ηρεμιστικών φαρμάκων, επίσης μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση της κλινικής εικόνας, μιας και το άγχος/στρες είναι συνήθως ο εκλυτικός παράγοντας για τη νευρική γαστρίτιδα.³ National Institute for Health and Care Excellence. (2014). Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults: investigation and management (Clinical guideline CG184)

Σε αυτές τις περιπτώσεις, τα ηρεμιστικά για το στομάχι δεν στοχεύουν στη θεραπεία της φλεγμονής, αλλά "απενεργοποιούν" τον μηχανισμό του στρες που την πυροδοτεί, που μπορεί να συνοδεύεται από μείωση του πόνου και των συσπάσεων.

Βιολογικοί και ψυχολογικοί παράγοντες 

Η νεύρωση στομάχου όπως και κάθε άλλη μορφή νεύρωσης είναι αποτέλεσμα συνδυασμού παραγόντων. Κύριο ρόλο στη νεύρωση παίζει η γενετική προδιάθεση, τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας οι τραυματικές εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, η δυσκολία προσαρμογής στις δυσκολίες της ζωής.

Παράγοντες κινδύνου για τα συμπτώματα της νεύρωσης στομάχου είναι η υπερβολική κατανάλωση φαγητού, η μείωση της όρεξης, οι διατροφικές διαταραχές, ο εθισμός στο αλκοόλ, η εξάρτηση από ουσίες, το κάπνισμα.

Στη ρίζα της ανάπτυξης της νεύρωσης στομάχου είναι τις περισσότερες φορές ψυχολογικοί παράγοντες όπως το άγχος και η κατάθλιψη, η σωματική και η ψυχολογική πίεση, οι διαπροσωπικές συγκρούσεις, η εσωτερική δυσαρέσκεια, τα ψυχολογικά τραύματα. Η νεύρωση στομάχου συχνά ταιριάζει με την κλινική εικόνα της νευρασθένειας, της υστερίας και της ιδεοληπτικής-φοβικής νεύρωσης.

Τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας ενός ατόμου επίσης αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης νεύρωσης στομάχου. Πολύ επιρρεπείς σε αυτή την παθολογία είναι οι υποχόνδριοι. Όταν κάποιος δεν μπορεί να ελέγξει τα συναισθήματά του, έχει συχνά ξεσπάσματα θυμού, ή ξεσπάσματα ζήλιας είναι πιο ευαίσθητος στη νεύρωση. Στην ομάδα κινδύνου ανήκουν οι υπερδραστήριοι άνθρωποι που αναλαμβάνουν πολλές υποχρεώσεις, έχουν φιλοδοξίες και τελικά δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στο φόρτο εργασίας. Δεν είναι περίεργο ότι και οι ντροπαλοί άνθρωποι που δεν παίρνουν αποφάσεις είναι επίσης επιρρεπείς στη νεύρωση στομάχου.

Οι βιολογικοί παράγοντες που προκαλούν νεύρωση στομάχου περιλαμβάνουν νοσήματα της πεπτικής οδού, του νευρικού συστήματος, ψυχικές διαταραχές, ιϊκές και βακτηριακές λοιμώξεις και σε κάποιες περιπτώσεις γυναικολογικά προβλήματα όπως οι φλεγμονές ή οι όγκοι στη μήτρα και στις ωοθήκες.

Ηρεμιστικά για νεύρωση στομάχου

Πολλοί ασθενείς αναζητούν πρακτικές λύσεις, δηλαδή "ηρεμιστικά" για το στομάχι για να διαχειριστούν αυτή τη λειτουργική διαταραχή. Ο όρος αυτός περιγράφει συνήθως φάρμακα που στοχεύουν στη μείωση της υπερευαισθησίας του πεπτικού μέσω της ρύθμισης του άγχους.

Για την αντιμετώπιση της νεύρωσης στομάχου τυπικά συνταγογραφούνται χάπια όπως:

• Ηρεμιστικά: συνδυασμός από ηρεμιστικά και σπασμολυτικά φάρμακα, όπως το Librax, Librocol, για την ανακούφιση των συμπτωμάτων. Αυτά είναι τα κατεξοχήν φάρμακα που χρησιμοποιούνται, δρουν μειώνοντας ταυτόχρονα το άγχος και τον μυϊκό σπασμό του εντέρου.
• Γαστροπροστατευτικά: χρησιμοποιούνται Proton-pump inhibitors (PPIs) όπως Losec, Nexium, Laprazol, Pariet, Pantium, Controloc και άλλα (το Zantac δεν κυκλοφορεί πια).

Τονίζεται πως η χρήση των παραπάνω φαρμάκων πρέπει να είναι βραχυχρόνια και πάντα υπό την επίβλεψη γιατρού.

Λειτουργική Δυσπεψία

Η νεύρωση στομάχου είναι γνωστή και ως "λειτουργική δυσπεψία". Πρόκειται ουσιαστικά για δυσπεψία χωρίς ανατομικές διαταραχές του πεπτικού σωλήνα.

Πόσο διαρκεί η νεύρωση στομάχου

Τα συμπτώματα μιας κρίσης νεύρωσης στομάχου συνήθως διαρκούν μερικές ώρες, καθώς η εμφάνιση και η διάρκεια των συμπτωμάτων σχετίζεται είτε με άγχος/στρες, ή με άλλες καταστάσεις που είναι συγκινησιακά φορτισμένες.⁵ Labanski, A., et al. (2020). Stress and the brain-gut axis in functional and chronic-inflammatory gastrointestinal diseases: A transdisciplinary challenge. Psychoneuroendocrinology, 111, 104501.

Έτσι μία κρίση νεύρωσης στομάχου συνήθως επιλύεται γρήγορα μόλις περάσει ο στρεσσογόνος παράγοντας. Αν ο πόνος στο στομάχι διαρκεί περισσότερο, σημαίνει ότι απαιτείται περαιτέρω ιατρική διερεύνηση, διατροφικές αλλαγές ή βελτίωση στη διαχείριση του στρες.

Συμπτώματα νεύρωσης στομάχου

Τα συμπτώματα του γαστρεντερικού κατηγοριοποιούνται σε δύο τύπους: τα γαστρικά και τα εντερικά. Υπάρχουν συμπτώματα στη νεύρωση στομάχου που συνυπάρχουν με τους εντερικούς κολικούς, τη δυσκοιλιότητα ή τα μαλακά κόπρανα (εντερικά συμπτώματα). Αρκετά συχνά, εμφανίζεται μια μορφή γαστραλγίας. Μερικές φορές ο πόνος στα νεύρα του στομάχου είναι το μοναδικό σημάδι της γαστρεντερικής οδού.

Τα πρώτα συμπτώματα της νεύρωσης στομάχου μπορεί να περιλαμβάνουν τα εξής:

• Δυσπεψία, βάρος στο στομάχι μετά το φαγητό
• Σφίξιμο στο στομάχι
• Έντονη καούρα
• Ναυτία, εμετό,
• Ξαφνικές λιγούρες
• Ξινίλα
• Γαστρικό κολικό, μετεωρισμό
• Έλλειψη όρεξης, ακόμη και η μυρωδιά του φαγητού μπορεί να προκαλέσει εμετό
• Δυσφορία, επιγαστρικό πόνο
• Αίσθηση πληρότητας ή κενού στο στομάχι
• Αναποτελεσματικότητα των παραδοσιακών γαστρεντερικών θεραπειών

Τα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνουν και ψυχιατρικά συμπτώματα όπως το άγχος, η ευερεθιστότητα, οι κρίσεις πανικού, οι φοβίες, η αϋπνία, το ξαφνικό ξύπνημα από εφιάλτες, δυσκολία στο να αποκοιμηθεί κάποιος, πονοκέφαλο, ζαλάδα, διακυμάνσεις στην αρτηριακή πίεση.

Συχνά η νεύρωση στομάχου μπορεί να συνυπάρχει με έλκος ή άλλα νοσήματα του στομάχου, γι' αυτό απαιτείται διαφορική διάγνωση.

Παθογένεση

Η προσωπικότητα και τα ατομικά ψυχοσυναισθηματικά χαρακτηριστικά είναι σημαντικά στην παθογένεση της κάθε μορφής νεύρωσης. Η αφορμή για την ανάπτυξή της είναι συνήθως μια εσωτερική προσωπική σύγκρουση, που δεν ταιριάζει με τις ηθικές αξίες του ατόμου. Αυτό προκαλεί μια παρατεταμένη διέγερση του νευρικού συστήματος και έντονα συναισθήματα. Τα συμπτώματα της δυσπεψίας που οφείλεται στο στρες γίνονται αισθητά όπως ο κόμπος στο στομάχι (δυσφαγία/δυσκαταποσία), σφίξιμο στο στομάχι, η ναυτία, ο εμετός, η διάρροια, η έλλειψη όρεξης και άλλα. Πολλές μελέτες έχουν δείξει πλέον ότι υπάρχει μια άμεση σχέση ανάμεσα στο στρες και στη διαδικασία της πέψης.² Brzozowski, B., et al. (2016). Mechanisms by which Stress Affects the Experimental and Clinical Inflammatory Bowel Disease (IBD): Role of Brain-Gut Axis. Current Neuropharmacology, 14(8), 892–900. Το στρες αναστέλλει τη διαδικασία της πέψης και προκαλείται έτσι δυσπεψία.

Αντιμετώπιση νευρώσεων - άγχους

Η θεραπεία της νεύρωσης στομάχου εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί. Αν πρόκειται για ψυχογενή αίτια, ένας ειδικός ψυχοθεραπευτής θα σας βοηθήσει να λύσετε τα προβλήματα που δημιουργούν τη νεύρωση στομάχου. Η νεύρωση στομάχου, το άγχος και οι νευρώσεις γενικότερα μπορούν αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά είτε με ελαφριά φάρμακα, είτε με άλλα είδη θεραπείας.

Με την ψυχοθεραπεία και το EMDR (για τα ψυχολογικά τραύματα, όπως πένθος, χωρισμοί, ατυχήματα) μπορεί να επεξεργαστεί σε βάθος το άγχος και τα βαθύτερα ψυχολογικά αίτια που έχουν οδηγήσει στις νευρώσεις, ώστε να υποστηριχθεί η διαχείριση των συμπτωμάτων μακροπρόθεσμα.

Επιπλέον, συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της νεύρωσης στομάχου.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Mayer, E. A. (2000). The neurobiology of stress and gastrointestinal disease. Gut, 47(6), 861–869. [Stress Impact On Gastrointestinal Function]
2. ↸2.Brzozowski, B., et al. (2016). Mechanisms by which Stress Affects the Experimental and Clinical Inflammatory Bowel Disease (IBD): Role of Brain-Gut Axis. Current Neuropharmacology, 14(8), 892–900. [Brain-Gut Axis Inflammatory PathwaysBrain-Gut Axis Inflammatory Pathways]
3. ↸3.National Institute for Health and Care Excellence. (2014). Gastro-oesophageal reflux disease and dyspepsia in adults: investigation and management (Clinical guideline CG184) [NICE Guidelines Dyspepsia Psychological Therapies]
4. ↸4.Drossman, D. A., & The Rome Foundation Board. (2016). Rome IV Diagnostic Criteria for Functional Gastrointestinal Disorders. The Rome Foundation. [Rome IV Gut-Brain Interaction Criteria]
5. ↸5.Labanski, A., et al. (2020). Stress and the brain-gut axis in functional and chronic-inflammatory gastrointestinal diseases: A transdisciplinary challenge. Psychoneuroendocrinology, 111, 104501. [Psychoneuroendocrinology Of Functional Gut Disorders]