Βούτυρο ghee
Το βούτυρο ghee είναι ένας τύπος "καθαρισμένου" βουτύρου. Έχει περισσότερα λιπαρά από το κλασικό βούτυρο, καθώς δεν περιλαμβάνει στη σύσταση του νερό και τα στερεά συστατικά του γάλακτος. Δεδομένου ότι έχει γίνει η αφαίρεση των στερεών συστατικών του γάλακτος, το βούτυρο ghee δεν απαιτεί ψύξη για την συντήρησή του και μπορεί να διατηρηθεί σε θερμοκρασία δωματίου για πολλές εβδομάδες.
Τι είναι το βούτυρο ghee
Το βούτυρο ghee υπάρχει εδώ και χιλιάδες χρόνια στην Ινδική και στην Πακιστανική κουλτούρα. Η ονομασία του έχει σανσκριτική προέλευση. Το βούτυρο γκι είναι μια εκδοχή του βουτύρου για την αποτροπή της αλλοίωσης του κατά τη διάρκεια των ζεστών μηνών. Έχει πολύ σημαντικό ρόλο στο Ινδικό σύστημα εναλλακτικής ιατρικής, την Αγιουρβέδα και αποτελεί ένα από τα ιερά στοιχεία μαζί με το μέλι και το γάλα.
Θρεπτική αξία βουτύρου ghee
Τα στοιχεία δείχνουν ότι το βούτυρο γκι περιέχει:
- Λιποδιαλυτές βιταμίνες όπως η βιταμίνη Α, η βιταμίνη Ε, η βιταμίνη D και η βιταμίνη Κ.
- Βιταμίνη Κ2
- Συζευγμένο λινολεϊκό οξύ (CLA).
- Βιοενεργά συστατικά και αντιοξειδωτικά, τα οποία συμβάλλουν στην ψυχική και στην σωματική μας υγεία.
- Υγιή λιπαρά οξέα μακράς, μεσαίας και βραχείας αλύσου όπως το CLA, το βουτυρικό οξύ, τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα.
Τα οφέλη του βουτύρου ghee έχουν άμεση σχέση με τα θρεπτικά συστατικά που περιέχει. Ωστόσο, είναι σημαντικό να υπάρχει μέτρια χρήση του πάντα στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφής.
Ποια είναι τα οφέλη - ιδιότητες του βουτύρου ghee;
Συγκριτικά με το κανονικό βούτυρο, ανά κουταλιά, περιέχονται:
| Λίπη | Βούτυρο Ghee | Βούτυρο |
|---|---|---|
| Κορεσμένα | 10 gr | 7 gr |
| Μονοακόρεστα | 3.5 gr | 3 gr |
| Πολυακόρεστα | 0.5 gr | 0.4 gr |
1. Δίνει ενέργεια και συμβάλλει στη διατήρηση του βάρους
Ένα από τα κύρια οφέλη του βουτύρου γκι είναι ότι προσφέρει ενέργεια και συμβάλλει στη διατήρηση του φυσιολογικού βάρους:
- Τα λιπαρά οξέα μέσης αλύσου (MCTs) που περιέχει το Ghee μπορούν να αξιοποιηθούν γρήγορα για ενέργεια.
- Ωστόσο, ως καθαρό λίπος, έχει υψηλή θερμιδική αξία και πρέπει να καταναλώνεται με μέτρο σε προγράμματα ελέγχου βάρους.
- Το βούτυρο ghee προκαλεί το αίσθημα της πληρότητας και όταν κάποιος το βάζει στη διατροφή του μπορεί να ελέγχει τις θερμίδες που καταναλώνει και να μην νιώθει έντονη επιθυμία για φαγητό. Για αυτό είναι χρήσιμο σε μια κετογονική δίαιτα.
Σημείωση: ασθενείς με υψηλή χοληστερίνη (δυσλιπιδαιμία) πρέπει να συμβουλεύονται τον ιατρό τους πριν αυξήσουν την πρόσληψη κορεσμένων λιπαρών.
2. Ενισχύει την λειτουργία του γαστρεντερικού και του ανοσοποιητικού
Το βούτυρο ghee περιέχει βουτυρικό οξύ, το οποίο συμβάλλει στην υγεία του εντέρου και στην καλύτερη πέψη. Το βουτυρικό οξύ μπορεί να μειώσει την φλεγμονή και τον πόνο που προκαλεί η δυσκοιλιότητα και το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (σπαστική κολίτιδα).
Επιπλέον, το ghee δεν περιέχει καθόλου λακτόζη και καζεΐνη, καθιστώντας το ανεκτό από άτομα με ευαισθησία στα γαλακτοκομικά. Η παρουσία του βουτυρικού οξέος συνδέεται επίσης με την παραγωγή Τ-κυττάρων, συμβάλλοντας στην καλύτερη λειτουργία του ανοσοποιητικού μας.
3. Βελτιώνει την λειτουργία του εγκεφάλου
Τα λιπαρά οξέα είναι θεμελιώδη στοιχεία για την υγεία του εγκεφάλου και συμβάλλουν στην καλύτερη επικοινωνία ανάμεσα στα νευρικά κύτταρα. Η χοληστερόλη που υπάρχει στο βούτυρο ghee είναι δομικό συστατικό που ενισχύει τη λειτουργία του εγκεφάλου.
Στους ηλικιωμένους, η επαρκής πρόσληψη υγιών λιπαρών μπορεί να βοηθά στην πρόληψη της εξασθένησης των νοητικών δεξιοτήτων, όπως συμβαίνει στην περίπτωση της άνοιας.
4. Καταπολεμά τη φλεγμονή
Το βούτυρο ghee έχει την ικανότητα να καταπολεμά τη φλεγμονή και αξίζει να είναι μέρος μιας αντιφλεγμονώδoυς διατροφής:
- Το βουτυρικό οξύ που περιέχει το Ghee έχει μελετηθεί για την αντιφλεγμονώδη δράση του στο έντερο και μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη διατροφή ασθενών με ΙΦΝΕ (όπως η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα), κατόπιν ιατρικής συμβουλής.
- Το βούτυρο ghee είναι σταθερό στις υψηλές θερμοκρασίες (υψηλό σημείο καπνού), γεγονός που το καθιστά καταλληλότερο για τηγάνισμα συγκριτικά με ευαίσθητα έλαια που οξειδώνονται εύκολα.
5. Συμβάλλει στην πνευματική διαύγεια
Σύμφωνα με την Αγιουρβέδα, η προσθήκη βουτύρου ghee στη διατροφή συμβάλλει στην καλύτερη πνευματική απόδοση και καθαρότητα σκέψης.
6. Αυξάνει την ευεξία και την υγεία του δέρματος
Το βούτυρο γκι είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά και λιπαρά οξέα που συμβάλλουν στη διατήρηση της υγείας του δέρματος, φυλακίζοντας την υγρασία και βοηθώντας στην επιδιόρθωση της υφής του. Στην Αγιουρβέδα χρησιμοποιείται συχνά ως βάση για αλοιφές βοτάνων, ενισχύοντας την απορρόφησή τους από το δέρμα.
7. Δυναμώνει τα μαλλιά
Λόγω της βιταμίνης Ε που περιέχει συμβάλλει στην βελτίωση της αντοχής της τρίχας και μπορεί να εφαρμοστεί στα μαλλιά και στο τριχωτό της κεφαλής. Επίσης βοηθά στην καταπολέμηση της ξηροδερμίας καθώς έχει ενυδατικές ιδιότητες.
8. Προστατεύει τα οστά
Το Ghee περιέχει μικρές ποσότητες λιποδιαλυτών βιταμινών (όπως η Κ2), οι οποίες είναι απαραίτητες για την υγεία των οστών. Για θεραπευτική δόση, απαιτείται συμπληρωματική λήψη από άλλες πηγές.
9. Καταπολεμά τα συμπτώματα της περιόδου
Σύμφωνα με την παραδοσιακή πρακτική της Αγιουρβέδα, το Ghee χρησιμοποιείται για την ανακούφιση από το PMS. Ωστόσο, η σύγχρονη ιατρική δεν διαθέτει επαρκή δεδομένα που να συνδέουν άμεσα την κατανάλωσή του με την ορμονική ρύθμιση.
Πιθανές παρενέργειες ghee
Κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά στην κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών. Όσοι άνθρωποι έχουν τάση αύξησης της LDL (κακής) χοληστερόλης σε αντίδραση στην κατανάλωση τροφών με πολλά κορεσμένα λιπαρά ίσως να πρέπει να περιορίσουν την πρόσληψη του βουτύρου ghee σε 1-2 κουταλιές την ημέρα.
Μια ακόμη ανησυχία όσον αφορά την παραγωγή του βουτύρου ghee σε υψηλή θερμοκρασία, είναι ότι η χοληστερόλη μπορεί να οξειδώνεται. Η οξειδωμένη χοληστερόλη έχει άμεση σχέση με τον αυξημένο κίνδυνο για πολλά νοσήματα όπως τα νοσήματα του καρδιαγγειακού.
Σύμφωνα με μελέτες, το βούτυρο ghee περιέχει οξειδωμένη χοληστερόλη αλλά το φρέσκο βούτυρο όχι.
Το βούτυρο ghee έχει πολλά οφέλη στην υγεία
Στα πλαίσια μιας ισορροπημένης διατροφή το βούτυρο ghee έχει πολλαπλά οφέλη. Χρειάζεται πάντα να υπάρχει μέτρο στην κατανάλωση του, ειδικά σε ανθρώπους που έχουν υψηλά επίπεδα χοληστερόλης.
Ορισμένες συμπληρωματικές προσεγγίσεις μπορούν να βοηθήσουν επικουρικά στην ενίσχυση του οργανισμού, σωματικά και ψυχικά, υπό τις οδηγίες ενός εξειδικευμένου γιατρού.