Αφθονία – στάση, νοοτροπία, σεμινάρια

Αφθονία

Η νοοτροπία της αφθονίας  είναι η ψυχολογική στάση κατά την οποία ένα άτομο πιστεύει ότι υπάρχουν αρκετοί πόροι, ευκαιρίες και επιτυχία για όλους. Σε αντίθεση με τη νοοτροπία της έλλειψης , η οποία εστιάζει στον ανταγωνισμό και τον φόβο, η αφθονία προάγει την ψυχολογική ανθεκτικότητα, τη συνεργασία και την αίσθηση ασφάλειας.

Έχετε νιώσει ποτέ έστω και λίγη ζήλια ή θλίψη για την προαγωγή ενός συνεργάτη σας; Ή για την επιτυχία ενός φίλου σας; Στη ρίζα όλων αυτών των ανθρώπινων εμπειριών είναι (συχνά υποσυνείδητα) η πεποίθηση ότι δεν μπορείτε να φτάσετε το στόχο σας και η ζωή έχει ξεφύγει από τα χέρια σας. Πως τα αγαθά και οι ευκαιρίες είναι περιορισμένες, και πως δεν υπάρχει αφθονία. Όμως η στάση που έχουμε απέναντι στο θέμα της αφθονίας είναι πανίσχυρη, και η παραπάνω νοοτροπία απλά συρρικνώνει την ενέργειά μας και το κίνητρό μας, ενώ ταυτόχρονα μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση αρνητικών συναισθημάτων.

Τεχνικές για την Καλλιέργεια της Νοοτροπίας της Αφθονίας

Ευτυχώς, υπάρχουν πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να καλλιεργήσουμε την νοοτροπία της αφθονίας. Οι άνθρωποι συχνά συνδέουν και συγχέουν την αφθονία με τα χρήματα. Όμως, η αφθονία δεν αφορά μόνο την απόκτηση χρημάτων, αλλά όλα εκείνα (συναισθήματα, καταστάσεις, αντικείμενα) που εμπλουτίζουν και δίνουν νόημα στη ζωή μας.

Η στάση της αφθονίας βασίζεται στην πεποίθηση ότι υπάρχουν πολλές πηγές αφθονίας όπως η χαρά, οι ευκαιρίες, η ενέργεια. Φυσικά, πηγές αφθονίας αποτελούν ο πλούτος και η ασφάλεια. Όταν βλέπουμε τη ζωή με αυτή την οπτική αυτό έχει πολλαπλά δυνητικά οφέλη για την ευεξία,² Campion, J., et al. (2022). Public mental health: required actions to address implementation failure in the context of COVID-19. The Lancet Psychiatry, 9, 2, 169-182. την αυτοπεποίθηση και τις σχέσεις μας. Όταν καθοδηγούμαστε από τις ευκαιρίες και όχι από την έλλειψή τους, αυτό μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε περισσότερες εναλλακτικές επιλογές για κάθε κατάσταση και να τις ζυγίζουμε με ελάχιστο φόβο. Σαν αποτέλεσμα, η νοοτροπία της αφθονίας δύναται να βελτιώσει τη λήψη αποφάσεων και την ευελιξία μας.

Η αφθονία στη ζωή σας δεν θα έρθει μέσα από τον νόμο της έλξης . Η αφθονία θα έρθει με την αλλαγή της στάσης σας, τόσο την πνευματική, όσο και την πρακτική. Υπάρχουν λοιπόν κάποιοι απλοί τρόποι και τεχνικές με τους οποίους μπορούμε να ενισχύσουμε την νοοτροπία της αφθονίας.

1. Εξάσκηση στην Ευγνωμοσύνη

Όταν επικεντρωνόμαστε σε "όσα έχουμε", και όχι σε "όσα ΔΕΝ έχουμε", αυτό είναι ένα στοιχείο κλειδί για την νοοτροπία της αφθονίας.¹ Osborn, T. L., et al. (2021). Effect of Shamiri layperson-provided intervention vs study skills control on mental health symptoms in Kenyan adolescents: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 78, 7, 727-735. Κάθε μέρα μπορούμε να αφιερώνουμε λίγο χρόνο για να γράφουμε σε ένα ημερολόγιο πέντε πράγματα για τα οποία νιώθουμε ευγνωμοσύνη. Δεν παραβλέπουμε τα μικρά πράγματα. Ένα χαμόγελο από έναν άγνωστο ή μια κούπα καφέ μπορεί να είναι μια πανίσχυρη πηγή ευγνωμοσύνης, η οποία ενδέχεται να επιφέρει θετικά αποτελέσματα που δεν μπορεί να προβλέψει κανείς.

2. Απομάκρυνση από τις Προσδοκίες

Όταν πραγματικά θέλουμε να συμβεί κάτι, συχνά μένουμε προσκολλημένοι στο επιθυμητό αποτέλεσμα. Τότε, η ζωή μπορεί να γίνει απρόβλεπτη και να μας οδηγήσει κάπου αλλού. Όμως αυτό που βλέπουμε είναι αυτό που δεν συνέβη.

Αυτή η νοητική μετατόπιση μας κρατά ανοιχτούς σε νέες δυνατότητες, ευκαιρίες και στην εξέλιξη. Ένας ακόμη τρόπος για να απομακρυνθούμε από τις προσδοκίες είναι μέσω της ενσυνειδητότητας. Όσο περισσότερη εξάσκηση κάνουμε στην ενσυνειδητότητα, τόσο περισσότερο αποσπάμε την προσοχή μας από τα επιθυμητά αποτελέσματα, και δίνουμε περισσότερη σημασία στο μόνο εγγυημένο πράγμα, στο παρόν.

3. Χαρά για την Επιτυχία των Άλλων

Καλό είναι να αφιερώνουμε χρόνο για να γιορτάζουμε και να αναγνωρίζουμε τις προσπάθειες και τις επιτυχίες των άλλων, έτσι ώστε να αντισταθμίζουμε την πλάνη ότι η δική τους επιτυχία μειώνει τη δική μας.³ Byrne, M., et al. (2023). Prosocial interventions and health outcomes: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 6, 12, e2346853. Όταν χαιρόμαστε πραγματικά για τα επιτεύγματα των ανθρώπων γύρω μας τότε ερχόμαστε ένα βήμα πιο κοντά στην αφθονία. Έτσι έχουμε ένα παραπάνω κίνητρο να συνεχίσουμε να προσπαθούμε για την επίτευξη των στόχων και των ονείρων μας.

4. Χρήση Οραματισμού

Ένας από τους καλύτερους τρόπους για να επιτύχουμε όσα επιθυμούμε είναι να έχουμε ξεκάθαρους στόχους ή επιθυμίες. Το vision board μας επιτρέπει να δημιουργήσουμε μια οπτική αναπαράσταση των στόχων μας και ο οραματισμός έχει παρόμοια δράση. Και τα δύο μας βοηθούν να συντονιστούμε με τα θέλω μας και να δουλέψουμε σκληρά για αυτά.

5. Καταγραφή Σκέψεων (Journaling)

Ένα ημερολόγιο είναι ένας πολύ αποτελεσματικός τρόπος για την έκφραση και διαχείριση των συναισθημάτων. Επίσης, μας δίνει τη δυνατότητα να εκφράσουμε όλα όσα θέλουμε. Επιπλέον, ένα ημερολόγιο μπορεί να μας βοηθήσει να αναγνωρίσουμε την νοοτροπία έλλειψης έναντι της νοοτροπίας αφθονίας. Το ημερολόγιο αυτό δεν χρειάζεται να είναι εξαντλητικά αναλυτικό, ακόμα και λίγες γραμμές μπορεί να είναι πολύτιμες!

6. Υιοθέτηση Θετικής Στάσης

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη φαντασία μας για να κάνουμε τις επιθυμίες μας πραγματικότητα στο μυαλό μας. Μπορούμε να σκεφτούμε όσα επιθυμούμε και να τα φανταστούμε σαν να είναι πραγματικότητα χρησιμοποιώντας όλες τις αισθήσεις μας. Με τη βοήθεια του διαλογισμού, μπορούμε να φανταστούμε τον εαυτό μας να βλέπει, να μυρίζει, να αγγίζει και να βιώνει μια κατάσταση. Όταν κάτι είναι πραγματικό στο μυαλό μας τότε είμαστε ένα βήμα πιο κοντά στο να συμβεί. Φυσικά, αυτή η τακτική μπορεί να εφαρμοστεί και για την αγάπη. Για παράδειγμα, μπορούμε να οραματιστούμε πως θέλουμε να είναι μια καινούργια σχέση: "Βρίσκομαι σε μια σχέση που διέπεται από αμοιβαίο σεβασμό, κατανόηση και συναισθηματική ασφάλεια."

Αυτό είναι το υπέροχο με το μυαλό μας, μπορούμε να του πούμε κάτι και να το πιστέψει. Αυτό το συναίσθημα είναι τόσο πανίσχυρο που μας βοηθά να κάνουμε τα όνειρά μας πραγματικότητα.

7. Θετικές Δηλώσεις

Οι θετικές δηλώσεις μας βοηθούν να βρούμε ξανά την ροή και το ρυθμό μας. Για παράδειγμα, μπορεί να νιώθουμε καλά με τη ζωή μας, αλλά μετά να μας συμβεί μια σειρά από δυσάρεστα γεγονότα. Αυτές τις μέρες, μπορεί να νιώθουμε ότι όλο το σύμπαν είναι εναντίον μας, αλλά η αλήθεια είναι, ότι δεν πρέπει να επιτρέπουμε σε μια κακιά στιγμή να μας βγάζει εκτός ροής. Τη στιγμή που ξυπνάμε και νιώθουμε κακόκεφοι, ενεργοποιούμε την αρνητική πλευρά του εγκεφάλου μας. Έτσι, αρχίζει μια αλληλουχία αρνητικών σκέψεων και συναισθημάτων.

Οι θετικές δηλώσεις μας βοηθούν να διαχειριστούμε τον αρνητικό τρόπο σκέψης και να τον αντικαθιστούμε με θετικές σκέψεις. Οι θετικές δηλώσεις μας βοηθούν να εστιάσουμε στην πραγματικότητα και στο παρόν. Μας υπενθυμίζουν ότι έχουμε τη δύναμη να ελέγχουμε τη ζωή μας.

8. Επιλογή Κατάλληλων Δηλώσεων

Για να έχουμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα, πρέπει οι δηλώσεις να μας αντιπροσωπεύουν. Καλό είναι να επιλέγουμε φράσεις που μας ενθαρρύνουν και μας δίνουν κουράγιο και να τις επαναλαμβάνουμε στον εαυτό μας (αν είναι εφικτό δυνατά) όποτε πιάνουμε τις σκέψεις μας ή τη συμπεριφορά μας να φλερτάρει με την αρνητικότητα.

Αν και οι θετικές δηλώσεις είναι καλό να είναι προσωπικές, υπάρχει μια που είναι πολύ ισχυρή: "Αυτή τη στιγμή ικανοποιούνται όλες οι ανάγκες μου." Παρά τις όποιες περιστάσεις μας κάνουν να νιώθουμε θλίψη, καλό είναι να υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας ότι ικανοποιούνται όλες οι φυσικές μας ανάγκες. Αυτός είναι ένας πανίσχυρος τρόπος να διακόπτουμε την αρνητικότητα.

Η αλήθεια είναι, πως σε κάθε δεδομένη στιγμή που όλες οι βασικές μας ανάγκες καλύπτονται, οτιδήποτε άλλο μπορεί να διαχειριστεί πιο αποτελεσματικά. Επίσης, μπορούμε να λέμε στον εαυτό μας "ανέπνευσε" και με αυτό τον τρόπο αφήνουμε τις αρνητικές σκέψεις να κυλάνε χωρίς να τους δίνουμε σημασία. Οι θετικές δηλώσεις μας βοηθούν να αλλάξουμε τον αρνητικό τρόπο σκέψης ο οποίος παρεμποδίζει την εξέλιξή μας.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Osborn, T. L., et al. (2021). Effect of Shamiri layperson-provided intervention vs study skills control on mental health symptoms in Kenyan adolescents: A randomized clinical trial. JAMA Psychiatry, 78, 7, 727-735. [link]
2. ↸2.Campion, J., et al. (2022). Public mental health: required actions to address implementation failure in the context of COVID-19. The Lancet Psychiatry, 9, 2, 169-182. [link]
3. ↸3.Byrne, M., et al. (2023). Prosocial interventions and health outcomes: A systematic review and meta-analysis. JAMA Network Open, 6, 12, e2346853. [link]