Ενέσεις για αδυνάτισμα ή ψυχοθεραπεία;

Τα τελευταία χρόνια οι ενέσεις αδυνατίσματος, όπως Mounjaro και Ozempic (αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1), έχουν κερδίσει την προσοχή για την ικανότητα τους να διευκολύνουν την μείωση του βάρους. Αυτά τα φάρμακα, αρχικά αναπτύχθηκαν για την διαχείριση του διαβήτη, έχουν ξεχωρίσει για τις επιδράσεις τους στην καταστολή της όρεξης και στην ενίσχυση του μεταβολισμού.

Ενώ οι ιατρικές παρεμβάσεις σίγουρα παίζουν ρόλο στην υποστήριξη της βραχυπρόθεσμης απώλειας βάρους, προκύπτει μια σημαντική ερώτηση: προσφέρουν την βαθιά και σταθερή αλλαγή που ελπίζουν όλοι οι άνθρωποι; Εδώ, η ψυχοθεραπεία αναδεικνύεται όχι μόνο ως συμπλήρωμα στη διαχείριση του βάρους αλλά ως ο ακρογωνιαίος λίθος μιας διαρκούς μεταμόρφωσης. Το ερώτημα που προκύπτει είναι τι να προτιμήσει κανείς την ένεση αδυνατίσματος ή την ψυχοθεραπεία;

Η ελκυστικότητα και τα όρια των ενέσεων απώλειας βάρους

Οι ενέσεις για την απώλεια βάρους υπόσχονται γρήγορα αποτελέσματα. Πολλοί άνθρωποι εμφανίζουν σημαντική μείωση στο βάρος τους μέσα σε μερικούς μήνες, συχνά με ελάχιστες αλλαγές στη διατροφή ή στον τρόπο ζωής. Για τα άτομα που έχουν παχυσαρκία και θέματα υγείας που σχετίζονται με αυτή,⁴ η υπόσχεση για γρήγορη ανακούφιση είναι κατανοητή και μερικές φορές ιατρικά απαραίτητη.

Η παχυσαρκία αναγνωρίζεται πλέον ως χρόνια νόσος. Τα στοιχεία δείχνουν ότι από τη στιγμή που κάποιος θα σταματήσει να χρησιμοποιεί αυτές τις ενέσεις, μπορεί να πάρει πίσω το βάρος που έχασε αν δεν αλλάξει συμπεριφορά, μοτίβα και δεν αντιμετωπίσει τα συναισθηματικά κίνητρα πίσω από την κατανάλωση φαγητού.¹ Ενώ η φαρμακευτική αγωγή είναι αποτελεσματική όσο λαμβάνεται, η ψυχοθεραπεία είναι απαραίτητη για να αντιμετωπιστούν τα βαθύτερα αίτια και να διασφαλιστεί η μακροχρόνια διατήρηση του βάρους, είτε συνεχιστεί η αγωγή είτε όχι.

Ενέσεις για αδυνάτισμα: επιλογές και μειονεκτήματα

Αρκετά ενέσιμα φάρμακα είναι πλέον εγκεκριμένα και συνταγογραφούνται για την απώλεια βάρους, σε άτομα με παχυσαρκία ή σημαντικούς κινδύνους για την υγεία που σχετίζονται με το βάρος. Κάθε ενέσιμο φάρμακο δουλεύει μέσω διαφορετικών μηχανισμών, και έχει ξεχωριστά οφέλη και πιθανές παρενέργειες.

Στο εμπόριο κυκλοφορούν επίσης και οι λεγόμενες «λιποτροπικές ενέσεις» (μείγματα βιταμινών όπως Β12, μεθειονίνη, ινοσιτόλη, καρνιτίνη). Είναι σημαντικό να γνωρίζετε ότι αυτές δεν αποτελούν εγκεκριμένη θεραπεία για την παχυσαρκία, καθώς τα κλινικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά τους είναι ανεπαρκή. Το παρόν άρθρο εστιάζει αποκλειστικά στις τεκμηριωμένες ιατρικές θεραπείες (αγωνιστές GLP-1).

1. Σεμαγλουτίδη (Wegovy, Ozempic)

Η σεμαγλουτίδη είναι ένας αγωνιστής του υποδοχέα GLP-1 και χρησιμοποιείται μια φορά την εβδομάδα. Έχει πάρει έγκριση ως Wegovy για την διαχείριση του βάρους και ως Ozempic για τον διαβήτη (η απώλεια βάρους είναι δευτερεύουσα επίδραση), και λειτουργεί μιμούμενο τις ορμόνες που αυξάνουν το αίσθημα της πληρότητας και μειώνει την όρεξη.

Το κύριο πλεονέκτημα της σεμαγλουτίδης είναι η αποτελεσματικότητα της. Οι κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι μειώνει το βάρος κατα 10-15% όταν συνδυάζεται με τις κατάλληλες αλλαγές στον τρόπο ζωής. Επίσης, έχει επιπλέον οφέλη στην υγεία όπως η βελτίωση των επιπέδων του σακχάρου στο αίμα και η μείωση του κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.

Ωστόσο, τα μειονεκτήματα περιλαμβάνουν παρενέργειες στο γαστρεντερικό σύστημα όπως η ναυτία, ο εμετός, η διάρροια και η δυσκοιλιότητα, οι οποίες για ορισμένους είναι αρκετά σοβαρές ώστε να διακοπεί η θεραπεία.

Υπάρχει μια θεωρητική προειδοποίηση για πιθανή ανάπτυξη όγκων στο θυρεοειδή, η οποία όμως βασίζεται κυρίως σε μελέτες με τρωκτικά. Πρόσφατες μεγάλες κλινικές μελέτες σε ανθρώπους δεν επιβεβαίωσαν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο.² Ωστόσο, για λόγους ασφαλείας, η αγωγή δεν συνιστάται σε άτομα με ατομικό ή οικογενειακό ιστορικό MTC (Μυελοειδές Καρκίνωμα Θυρεοειδούς) ή το σύνδρομο MEN 2 (Πολλαπλή Ενδοκρινική Νεοπλασία Τύπου 2).

Μια άλλη πρόκληση είναι ότι κάποιος μπορεί να ξαναπάρει το βάρος μόλις διακόψει την ένεση, πράγμα που δείχνει την ανάγκη για συνεχή χρήση.

2. Τιρζεπατίδη (Mounjaro)

Η τιρζεπατίδη είναι ένας νεότερος, ενέσιμος παράγοντας που χορηγείται μια φορά την εβδομάδα και έχει διπλή δράση ως αγωνιστής των υποδοχέων του GLP-1 και του GIP. Έχει εγκριθεί ως Zepbound και ως Mounjaro.

Έχει παρόμοια λειτουργία με τη σεμαγλουτίδη, αλλά τα κλινικά δεδομένα δείχνουν ακόμα υψηλότερη αποτελεσματικότητα. Σε μελέτη ορόσημο του 2022, η τιρζεπατίδη οδήγησε σε απώλεια έως και το 22,5% του σωματικού βάρους⁶ (περίπου 24 κιλά) στη μέγιστη δόση των 15mg. Μάλιστα, τα αποτελέσματα αυτά φαίνεται να έχουν διάρκεια, καθώς η πιο πρόσφατη τριετής παρακολούθηση (2024) των συμμετεχόντων επιβεβαίωσε τη διατήρηση της απώλειας βάρους και έδειξε δραστική μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη τύπου 2 κατά 94%.³ Η θεραπεία με Mounjaro συνήθως ξεκινά με χαμηλή δόση (2.5 mg) και αυξάνεται σταδιακά κάθε 4 εβδομάδες για την ελαχιστοποίηση των παρενεργειών.

Το κύριο όφελος της είναι η διπλή αποτελεσματικότητα στην απώλεια βάρους και στην βελτίωση του μεταβολισμού. Η τιρζεπατίδη έχει σημαντικά οφέλη καθώς μειώνει τους δείκτες για καρδιαγγειακά νοσήματα. Οι παρενέργειες της μοιάζουν με αυτές της σεμαγλουτίδης και περιλαμβάνουν ναυτία, γαστρεντερικά συμπτώματα και κίνδυνο για παγκρεατίτιδα. Όπως και με τα αλλά φάρμακα που ανήκουν στην ίδια κατηγορία, δεν έχει αποσαφηνιστεί η ασφάλεια της για άτομα με καρκίνο του θυρεοειδή.

3. Λιραγλουτίδη (Saxenda)

Η λιραγλουτίδη (Saxenda) είναι ένας αγωνιστής του υποδοχέα του GLP-1 και είναι μια ένεση που γίνεται καθημερινά. Έχει εγκριθεί για την απώλεια βάρους, καθώς μειώνει την όρεξη και καθυστερεί την γαστρική κένωση.

Η απώλεια βάρους με τη λιραγλουτίδη είναι γενικά πιο μικρή συγκριτικά με την σεμαγλουτίδη και την τιρζεπατίδη, περίπου 5-10% του βάρους. Τα πλεονεκτήματα περιλαμβάνουν την ασφάλεια για μακροχρόνια χρήση και την βελτίωση του μεταβολισμού. Τα μειονεκτήματα είναι η ανάγκη για καθημερινές ενέσεις, αυξημένα γαστρεντερικά συμπτώματα (ναυτία, εμετός, διάρροια) και πιθανές σοβαρές καταστάσεις όπως η παγκρεατίτιδα ή οι αλλεργικές αντιδράσεις. Υπάρχει μια προειδοποίηση για όγκους στο θυρεοειδή, και το κόστος μπορεί να αποτελέσει πρόβλημα, καθώς τα ασφαλιστικά ταμεία μερικές φορές δεν καλύπτουν τα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας.

Ψυχιατρικές παρενέργειες των GLP-1 αγωνιστών

Ως ψυχίατρος οφείλω να επισημάνω ότι σε όλη την κατηγορία αυτών των φαρμάκων (GLP-1 αγωνιστές), έχουν υπάρξει αναφορές για επιπτώσεις στην ψυχική σφαίρα. Αν και σπάνιες, έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις καταθλιπτικής διάθεσης ή αυτοκτονικού ιδεασμού σε ασθενείς που λαμβάνουν αγωνιστές GLP-1. Είναι κρίσιμο οι ασθενείς με ιστορικό κατάθλιψης να παρακολουθούνται στενά, καθώς η απότομη αλλαγή στο σωματικό βάρος και η στέρηση της «συναισθηματικής ανακούφισης» που προσφέρει το φαγητό, μπορεί να αποσταθεροποιήσει την ψυχική τους υγεία.

Σύγκριση των ενέσεων

Νέα φάρμακα για το 2026-2027

Η φαρμακευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας εξελίσσεται ραγδαία και μια νέα, ισχυρότερη γενιά φαρμάκων βρίσκεται στο τελικό στάδιο των κλινικών δοκιμών ή εν αναμονή έγκρισης κυκλοφορίας για τα έτη 2026-2027. Αυτά τα νέα μόρια στοχεύουν σε πολλαπλούς υποδοχείς ταυτόχρονα, υποσχόμενα ακόμα μεγαλύτερα ποσοστά απώλειας βάρους.

Ρετατρουτίδη: η ρετατρουτίδη (retatrutide) αποτελεί τον πρώτο "τριπλό αγωνιστή", στοχεύοντας ταυτόχρονα τους ορμονικούς υποδοχείς GLP-1, GIP και γλυκαγόνης. Στις πρόσφατες κλινικές δοκιμές της Φάσης 3, η συγκεκριμένη δραστική ουσία έχει επιδείξει πρωτοφανή αποτελεσματικότητα, με τη μέση απώλεια βάρους να αγγίζει το 24% έως 28,7% σε περίπου ένα έτος.⁷
CagriSema: η συγκεκριμένη θεραπεία συνδυάζει την ήδη γνωστή σεμαγλουτίδη με την καγκριλιντίδη (ένα ανάλογο αμυλίνης), επιτυγχάνοντας μέση απώλεια βάρους περίπου 23% στις μελέτες.⁸ Ο συνδυασμός Καγκριλιντίδης / Σεμαγλουτίδης θα κυκλοφορήσει υπό την εμπορική ονομασία CagriSema.
Σουρβοδουτίδη: η σουρβοδουτίδη είναι ένας "διπλός αγωνιστής" των υποδοχέων GLP-1 και γλυκαγόνης. Στις κλινικές μελέτες, η survodutide απέδειξε μεγάλη αποτελεσματικότητα, καταγράφοντας απώλεια βάρους έως και 19% σε διάστημα 46 εβδομάδων.
Ορφογλιπρόνη: παρόλο που δεν αποτελεί ενέσιμη θεραπεία, η ορφογλιπρόνη (Orforglipron) είναι το πρώτο από του στόματος (χάπι) μη πεπτιδικό φάρμακο GLP-1 που μπορεί να λαμβάνεται καθημερινά. Οι κλινικές μελέτες έδειξαν απώλεια βάρους άνω του 12% και άριστη συντήρηση των αποτελεσμάτων.⁹ Αναμένεται να παρέχει μια εναλλακτική λύση για όσους ασθενείς επιθυμούν να αποφύγουν τις ενέσεις.

Ψυχοθεραπεία: αντιμετώπιση της ρίζας του προβλήματος

Παρά την αποτελεσματικότητα των παραπάνω φαρμάκων, τονίζεται πως κανένα φάρμακο δεν μπορεί να θεραπεύσει τους βαθύτερους ψυχολογικούς μηχανισμούς που οδηγούν στην υπερφαγία ή στη συναισθηματική πρόσληψη τροφής. Η διακοπή αυτών των ισχυρών αγωνιστών συχνά οδηγεί σε επαναπρόσληψη του βάρους,¹ καθιστώντας την ταυτόχρονη ψυχοθεραπευτική παρέμβαση απολύτως αναγκαία για τη μόνιμη και ουσιαστική αλλαγή της σχέσης του ατόμου με το φαγητό.¹⁰

Η ψυχοθεραπεία προσφέρει μια εντελώς διαφορετική προσέγγιση. Αντί να καταστέλλει την όρεξη ή να αλλάζει τις ορμόνες, βοηθά τους ανθρώπους να εξερευνήσουν τα ψυχολογικά και συμπεριφορική μοτίβα πίσω από τη σχέση τους με το φαγητό, την άσκηση και την εικόνα του σώματος.

Η συναισθηματική υπερφαγία, η αυτοκριτική, τα ψυχικά τραύματα, το άγχος και η χαμηλή αυταξία είναι κοινά θέματα σε αυτές τις περιπτώσεις. Η κατανόηση και η αντιμετώπιση αυτών των θεμάτων στην ψυχοθεραπεία, βοηθά τους ανθρώπους να μάθουν πιο υγιείς στρατηγικές διαχείρισης.⁵ Αυτή η εσωτερική αλλαγή οδηγεί σε μια αλλαγή που έχει διάρκεια, καθώς οι νέες συνήθειες διαμορφώνονται χωρίς πίεση ή φάρμακα, αλλά με αυτογνωσία και συναισθηματική επούλωση.

Ίσως το πιο σημαντικό όφελος της ψυχοθεραπείας στην απώλεια βάρους είναι ότι εξοπλίζει τους ανθρώπους με εργαλεία για την ευρύτερη ικανοποίηση στη ζωή. Η διαδικασία εξερεύνησης των πεποιθήσεων, των αξιών και των συναισθηματικών αναγκών συχνά οδηγεί στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης, της ψυχικής ανθεκτικότητας και της ευεξίας. Όταν η διαχείριση του βάρους γίνεται κομμάτι του ταξιδιού προς την προσωπική εξέλιξη, οι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να διατηρήσουν τα αποτελέσματα για μια ζωή.

Σκοπός είναι οι ουσιαστικές, μακροχρόνιες αλλαγές

Οι μελέτες για την μακροχρόνια απώλεια βάρους δείχνουν ότι η επιτυχής, σταθερή απώλεια βάρους συνδέεται με την προσαρμογή της συμπεριφοράς και όχι με τις φαρμακολογικές ή άλλες παρεμβάσεις (κρυολιπόλυση, γαστρικό μπότοξ, botox, κα).

Η ψυχοθεραπεία βοηθά τους ανθρώπους να αλλάξουν τα δυσλειτουργικά μοτίβα σκέψης και συμπεριφορές. Η ψυχοθεραπεία αναλύει το “γιατί” πίσω από τις διατροφικές συνήθειες, τα ερεθίσματα, τα συναισθήματα, και την κοινωνική πίεση. Οι ενέσεις και οι επεμβάσεις δεν μπορούν να το κάνουν αυτό, δεν αλλάζουν τις συνήθειες και τις συμπεριφορές.Για αυτό ο κανόνας είναι ότι οι άνθρωποι χάνουν αρχικά βάρος, αλλά το ξαναπέρνουν μέσα στα επόμενα χρόνια.

Αποτελεσματική διαχείριση βάρους

Οι ενέσεις για το αδυνάτισμα έχουν μεταμορφώσει το τοπίο στη διαχείριση του βάρους και προσφέρουν ελπίδα σε πολλούς ανθρώπους που παλεύουν με την παχυσαρκία. Εκτός από τις ενέσεις, υπάρχουν και φάρμακα σε χάπια για το αδυνάτισμα, όπως το Wegovy και η Orforglipron.

Αν και οι ενέσεις για την απώλεια βάρους είναι μια επιλογή για γρήγορα, άμεσα αποτελέσματα, η ψυχοθεραπεία προσφέρει μια πιο μόνιμη και ουσιαστική αλλαγή. Η αναγνώριση της ρίζας της σχέσης με το φαγητό, η αλλαγή των ανθυγιεινών μοτίβων βοηθούν στην πραγματική μεταμόρφωση. Η αποτελεσματική διαχείριση βάρους είναι κάτι παραπάνω από βιολογία. Είναι μια αλλαγή που χρειάζεται χρόνο, συμπόνια και υπομονή.

Η Ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα, η συζήτηση γύρω από τη χρήση ενέσεων που μπορεί να αδυνατίζουν έχει ενταθεί, με την ιατρική κοινότητα να προειδοποιεί για τους κινδύνους της αλόγιστης χρήσης χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Η παχυσαρκία είναι κατ' αρχάς νόσος και όχι απλά ζήτημα αισθητικής που λύνεται με μαζική κατανάλωση φαρμάκων. Η όποια φαρμακευτική αγωγή ενδείκνυται πρέπει να αποτελεί μέρος ενός ολοκληρωμένου πλάνου αντιμετώπισης του προβλήματος, που περιλαμβάνει ιατρική επίβλεψη και ψυχοθεραπευτική υποστήριξη για την αλλαγή της νοοτροπίας απέναντι στο φαγητό και το στρες.

Βιβλιογραφία

1.Wilding, J. P. H., et al. (2022). Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes, Obesity and Metabolism, 24(8), 1553–1564. [Semaglutide Weight Regain]
2.Pasternak, B., et al. (2024). Glucagon-like peptide 1 receptor agonist use and risk of thyroid cancer: Scandinavian cohort study. BMJ, 385, e078225. [GLP-1 Thyroid Cancer Risk]
3.Jastreboff, A. M., et al. (2025). Tirzepatide for obesity treatment and diabetes prevention. New England Journal of Medicine, 392(10), 958-971. [Tirzepatide Long-term Weight Reduction]
4.American Diabetes Association Professional Practice Committee. (2025). 8. Obesity and Weight Management for the Prevention and Treatment of Type 2 Diabetes: Standards of Care in Diabetes. Diabetes Care. [ADA 2025 Obesity Guidelines]
5.Thomas, J. G., et al. (2024). Pragmatic Implementation of Online Obesity Treatment and Maintenance Interventions in Primary Care. JAMA Internal Medicine, 184(5), 502. [Behavioral Weight Loss Maintenance]
6.Jastreboff, A. M., et al. (2022). Tirzepatide Once Weekly for the Treatment of Obesity. New England Journal of Medicine, 387(3), 205–216. [Tirzepatide Efficacy in Obesity]
7.Jastreboff, A. M., et al. (2023). Triple–Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity — A Phase 2 Trial. New England Journal of Medicine, 389(6), 514–526. [Retatrutide Phase 3 Weight Loss]
8.Frias, J. P., et al. (2023). Efficacy and safety of co-administered once-weekly cagrilintide 2·4 mg with once-weekly semaglutide 2·4 mg in type 2 diabetes: a multicentre, randomised, double-blind, active-controlled, phase 2 trial. The Lancet, 402(10403), 720–730. [CagriSema Efficacy in Trials]
9.Wharton, S., et al. (2023). Daily Oral GLP-1 Receptor Agonist Orforglipron for Adults with Obesity. New England Journal of Medicine, 389(10), 877–888. [Oral Orforglipron Weight Maintenance]
10.Power, D., et al. (2025). Emotional Eating Interventions for Adults Living With Overweight and Obesity: A Systematic Review and Meta‐Analysis of Behaviour Change Techniques. Journal of Human Nutrition and Dietetics, 38(1). [Emotional Eating Therapy Interventions]

THERAPIA.GR

ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ ΒΑΘΗΣ MD, MSc, ECP

Ψυχίατρος - Ψυχοθεραπευτής

Ενέσεις αδυνατίσματος ή ψυχοθεραπεία;