Παρενέργειες αντικαταθλιπτικών φαρμάκων

παρενέργειες αντικαταθλιπτικών, παρενέργειες SSRIs, παρενέργειες MAOIs, παρενέργειες τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών. διακρανιακή μαγνητική διέγερση, σύνδρομο στέρησης αντικαταθλιπτικών

Παρενέργειες των Αντικαταθλιπτικών

Όταν επιλέγουμε ως ψυχίατροι ένα αντικαταθλιπτικό, σκεφτόμαστε την ισορροπία μεταξύ των πλεονεκτημάτων και των παρενεργειών για κάθε ασθενή. Τα αντικαταθλιπτικά όπως οι SSRIs, οι MAOIs, τα TCAs αποτελούν λύση για πολλούς ασθενείς αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν έχουν παρενέργειες, όπως ζαλάδα, ναυτία, αϋπνία και διαταραχές του γαστρεντερικού. Επίσης, η διακοπή της χρήσης των αντικαταθλιπτικών μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα στέρησης σε κάποιους ασθενείς, ενώ κάποιοι μπορεί να έχουν πιο σοβαρά συμπτώματα.

Σε περιπτώσεις στις οποίες οι παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών είναι περισσότερες από τα οφέλη ή όταν κάποιος θέλει να ακολουθήσει ένα πιο φυσικό δρόμο θεραπείας, υπάρχουν λύσεις όπως η ομοιοπαθητική, ο βελονισμός, η ψυχοθεραπεία και ο διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (TMS) ως εναλλακτικές λύσεις χωρίς παρενέργειες (ή λιγότερες, για το TMS). Καλό είναι να ενημερώνεστε για τις επιλογές σας και να αποφασίζετε μαζί με το γιατρό σας ποια θεραπευτική επιλογή είναι καλύτερη για εσάς.

Παρενέργειες των SSRIs αντικαταθλιπτικών

Οι επιλεκτικοί αναστολείς της επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SSRIs) είναι τα αντικαταθλιπτικά που χορηγούνται πιο συχνά, σε ένα ποσοστό 70% των ασθενών. Σε αυτή την κατηγορία ανήκει για παράδειγμα το Zoloft, το οποίο αυξάνει την παραγωγή της σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Το Cymbalta, είναι ένα αντικαταθλιπτικό που ρυθμίζει τη σεροτονίνη και τη νορεπινεφρίνη και ανήκει στην κατηγορία των SNRIs, αλλά οι παρενέργειες του είναι παρόμοιες με αυτές των SSRIs.

Αν και είναι τα αντικαταθλιπτικά που χορηγούνται περισσότερο υπάρχουν κάποιες ειδικές προειδοποιήσεις για τη χρήση τους. Για παράδειγμα, η σιταλοπράμη προκαλεί ακανόνιστο καρδιακό ρυθμό. Η αύξηση του βάρους είναι μια συχνή παρενέργεια των SSRIs όπως το Zoloft και το Seroxat, αν και αυτές οι παρενέργειες συνδέονται με τη μακροχρόνια χρήση. Οι παρενέργειες περιλαμβάνουν υπνηλία, ναυτία, ζαλάδα, αϋπνία, πονοκέφαλο και θολή όραση. Επίσης παρατηρούνται αλλαγές στη σεξουαλική επιθυμία όπως η μειωμένη λίμπιντο.

Επειδή οι SSRIs έχουν διαφορετική χημική δομή, υπάρχει η δυνατότητα αλλαγής του φαρμάκου μέχρι να βρεθεί αυτό με τις λιγότερες παρενέργειες για τον κάθε ασθενή ξεχωριστά.

Οι ασθενείς πρέπει να συζητούν με το γιατρό τους για οποιαδήποτε άλλη φαρμακευτική αγωγή λαμβάνουν μαζί με τους SSRIs, είτε πρόκειται για συμπληρώματα είτε για αναλγητικά που επηρεάζουν τα επίπεδα της σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Η συσσώρευση σεροτονίνης μπορεί να οδηγήσει σε συμπτώματα όπως η ανησυχία, η ταραχή, η εφίδρωση, η σύγχυση και η αναστάτωση.

Οι γυναίκες που είναι έγκυες ή σχεδιάζουν να κάνουν παιδί ή θηλάζουν πρέπει να συζητούν με το γιατρό τους τις απαραίτητες αλλαγές στην φαρμακευτική αγωγή και τις παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος πιθανών επιπλοκών στην εγκυμοσύνη.

Παρενέργειες των αναστολέων της μονοαμινικής οξειδάσης (MAOIs)

Οι ψυχίατροι προτείνουν τους αναστολείς της μονοαμινικής οξειδάσης (MAOIs) όταν τα άλλα αντικαταθλιπτικά δεν έχουν αποτέλεσμα και πρέπει απαραιτήτως οι ασθενείς να αποφεύγουν συγκεκριμένα φάρμακα και τροφές. Οι πιο σοβαρές παρενέργειες των MAOIs διαρκούν μερικές εβδομάδες μετά τη διακοπή τους, εξαιτίας του τρόπου με τον οποίο τα συγκεκριμένα φάρμακα δρουν.

Οι ασθενείς συχνά αναφέρουν παρενέργειες όπως η ξηροστομία, ο πονοκέφαλος, η ζαλάδα, η υπνηλία, η φωτοευαισθησία, και διαταραχές του γαστρεντερικού όπως η δυσκοιλιότητα, η ναυτία και η διάρροια. Πολλοί ασθενείς αναφέρουν αλλαγές στη σεξουαλική λειτουργία όπως η μειωμένη λίμπιντο ή η δυσκολία στον οργασμό. Συχνά παρατηρούνται και μυϊκά συμπτώματα όπως οι ακούσιοι σπασμοί, οι κράμπες και το μυρμήγκιασμα.

Οι ασθενείς που λαμβάνουν MAOIs πρέπει να είναι σε επικοινωνία με το γιατρό τους γιατί πρέπει να αποφεύγουν την πρόσληψη τυραμίνης , που υπάρχει στο κρασί και στη μπύρα, όπως επίσης στα αλλαντικά και στα τυριά.

Παρενέργειες τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών

Τα τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά αλλάζουν και αυτά την επικοινωνία ανάμεσα στους νευρώνες του εγκεφάλου, επηρεάζοντας τους νευροδιαβιβαστές στον εγκέφαλο και έτσι βοηθούν στην κατάθλιψη.

Οι παρενέργειες των τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών είναι πιο σοβαρές και χρειάζεται χρόνος για να καθοριστεί η δοσολογία που δεν θα επηρεάζει τόσο πολύ τον οργανισμό. Οι παρενέργειες των τρικυκλικών αντικαταθλιπτικών περιλαμβάνουν θολή όραση, υπνηλία, δυσκοιλιότητα, ξηροστομία, ζάλη και κατακράτηση ούρων. Οι ασθενείς πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν κάθονται και σηκώνονται απότομα, καθώς παρατηρείται πτώση της αρτηριακής πίεσης από τα φάρμακα και έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος ζαλάδας. Επίσης έχουν παρατηρηθεί αλλαγές στην όρεξη και στο βάρος , στην σεξουαλική επιθυμία και διαταραχές  όπως η εφίδρωση και το τρέμουλο.

Όπως συμβαίνει με όλα τα φάρμακα , οι παρενέργειες εξαρτώνται από τον ασθενή και το φάρμακο. Για παράδειγμα κάποια τρικυκλικά αντικαταθλιπτικά προκαλούν σε μεγαλύτερο βαθμό ζαλάδα και αύξηση του βάρους ενώ η νορτριπτυλίνη και η δεσιπραμίνη έχουν πιο ήπιες παρενέργειες.

Αυτοκτονικές σκέψεις και σύνδρομο στέρησης

Οι ευάλωτες ομάδες όπως οι νέοι κάτω των 25 ετών και οι ηλικιωμένοι, πρέπει να είναι προσεκτικοί όταν παίρνουν SSRIs. Οι ηλικίες αυτές μπορεί να εμφανίσουν μια πιθανή επιδείνωση των αυτοκτονικών σκέψεων ή άλλων σοβαρών καταθλιπτικών συμπεριφορών μετά την έναρξη της θεραπείας. Τα συγκεκριμένα φάρμακα στο εξωτερικό (ΗΠΑ) τονίζουν αυτές τις προειδοποιήσεις. Αν και οι σοβαρές παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών μειώνονται με τον καιρό, είναι σημαντικό να γνωρίζετε τους κινδύνους, ειδικά των SSRIs.

Οι μελέτες δείχνουν ότι τα αντικαταθλιπτικά δεν προκαλούν εξάρτηση, όμως το 20% των ασθενών εμφανίζει συμπτώματα στέρησης αμέσως μετά τη διακοπή των SSRIs. Το σύνδρομο στέρησης περιλαμβάνει συμπτώματα όπως η ναυτία, η αϋπνία, οι διαταραχές στις αισθήσεις και συμπτώματα ομοιάζοντα γριπώδη συνδρομή όταν οι SSRIs διακόπτονται απότομα. Είναι ζωτικής σημασίας να ενημερωθείτε για τον πιο ασφαλή τρόπο διακοπής των SSRIs ώστε να αποφύγετε το σύνδρομο στέρησης ή την υποτροπή. Η φλουβοξαμίνη φαίνεται ότι προκαλεί τα περισσότερα συμπτώματα στέρησης.

Διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (TMS)

Ο διακρανιακός μαγνητικός ερεθισμός (TMS) , διεγείρει τον προμετωπιαίο φλοιό με την μη επεμβατική χρήση μαγνητών. Οι συνεδρίες είναι σύντομες και ανώδυνες και αλλάζουν τη δραστηριότητα του εγκεφάλου ώστε να μειωθούν τα συμπτώματα των διαταραχών της διάθεσης.  Ο αριθμός των συνεδριών διαφέρει από άτομο σε άτομο και μπορεί να προσαρμοστεί στις ανάγκες του κάθε ασθενή.

Όπως συμβαίνει με όλες τις θεραπείες πρέπει να υπάρχει μια ισορροπία ανάμεσα στα οφέλη και στις παρενέργειες. Όταν τα αντικαταθλιπτικά αποτυγχάνουν τότε ο TMS μπορεί να είναι μια αποτελεσματική λύση.

Ο TMS έχει πολύ λίγους κινδύνους και παρενέργειες. Όσο προχωρούν οι συνεδρίες, ο ασθενής προσαρμόζεται στη θεραπεία και οι παρενέργειες γίνονται όλο και πιο ήπιες. Για αυτό το λόγο ο TMS είναι συχνά μια εξαιρετική εναλλακτική θεραπευτική επιλογή για τους ανθρώπους που θέλουν να αποφύγουν τις παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών.

Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων οι παρενέργειες του TMS είναι ήπιες ως μέτριες. Τα συμπτώματα εμφανίζονται αμέσως μετά τις συνεδρίες και περιλαμβάνουν ενόχληση στο τριχωτό της κεφαλής και μυρμήγκιασμα, ελαφρύ πονοκέφαλο και μικρές συσπάσεις ή σπασμούς στο πρόσωπο και στο κεφάλι. Ο πόνος αντιμετωπίζεται με τα κοινά παυσίπονα. Η TMS προσαρμόζεται εύκολα στον ασθενή χωρίς σοβαρές συνέπειες.

Μειονέκτημα του TMS είναι ο μεγάλος αριθμός συνεδριών που χρειάζονται (30-40 συνεδρίες) και το συνολικό κόστος που ανέρχεται στα 1,500 ευρώ περίπου συνολικά.

Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται πολλές θεραπείες για την αντιμετώπιση της μείζονος καταθλιπτική διαταραχής και άλλων ψυχικών διαταραχών, αλλά η ισορροπία ανάμεσα στα οφέλη και στις παρενέργειες των αντικαταθλιπτικών είναι δύσκολη. Η TMS είναι μια μέθοδος ασφαλής, μη-επεμβατική και μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναλλακτικά των αντικαταθλιπτικών.

 

ΚΑΝΕ ΤΟ ΤΕΣΤ