Νευρικός κλονισμός: συμπτώματα, αιτίες, θεραπεία

Νευρικός κλονισμός

Όλοι μας έχουμε βιώσει στιγμές πίεσης στην καθημερινότητα. Κάποιες φορές το έντονο στρες μας κάνει να πιστεύουμε ότι θα πάθουμε νευρικό κλονισμό. Όμως τι ακριβώς είναι ο "νευρικός κλονισμός"; Η χρήση του όρου από το ευρύ κοινό περιγράφει ουσιαστικά το σημείο όπου οι ψυχικοί μηχανισμοί άμυνας καταρρέουν υπό το βάρος χρόνιου ή αιφνίδιου στρες, μια ψυχολογική κατάρρευση, μια νευρική κρίση που χαρακτηρίζεται από την αδυναμία να λειτουργήσει κανείς συγκροτημένα, σε μια περίοδο υπερβολικού ψυχολογικού στρες.¹ Mayo Clinic Staff. (2023, April 25). Nervous breakdown: What does it mean? Mayo Clinic.

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο όρος "νευρικός κλονισμός" (nervous breakdown) δεν αποτελεί επίσημη κλινική διάγνωση στο διαγνωστικό εγχειρίδιο DSM-5. Στην σύγχρονη ψυχιατρική, τα συμπτώματα αυτά συνήθως αντιστοιχούν σε οξείες καταστάσεις όπως η Διαταραχή Οξέος Στρες (Acute Stress Disorder), η μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή ή το σύνδρομο Burnout.⁵ Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111. Portico.

Ο νευρικός κλονισμός μπορεί να συνυπάρχει και με άλλες ψυχικές διαταραχές, διαγνωσμένες ή όχι. Αλλά μπορεί και να αποτελεί ένα προειδοποιητικό σημάδι ώστε να αρχίσει το άτομο να φροντίζει τον εαυτό του, πριν την εκδήλωση μιας μεγαλύτερης ψυχικής διαταραχής.

Τι είναι ο Νευρικός κλονισμός;

Ο νευρικός κλονισμός γενικά είναι μια ξαφνική, οξεία αλλά χρονικά περιορισμένη νευρική κρίση πράγμα που σημαίνει πρακτικά ότι ένα άτομο δεν μπορεί να τα βγάλει πέρα με τις υποχρεώσεις της καθημερινότητας και πως έχει εξαντληθεί ψυχικά. Είναι αυτό το συναίσθημα ότι "έχεις πιάσει πάτο". Δεν υπάρχει μόνο μια αιτία για τον νευρικό κλονισμό αλλά σίγουρα υπάρχουν κάποια καταλυτικά ψυχοπιεστικά γεγονότα που πυροδοτούν την κατάσταση, που μπορεί να περιλαμβάνουν:

• χωρισμό
• χρεοκοπία, οικονομικά προβλήματα
• διαζύγιο
• απώλεια ενός αγαπημένου προσώπου, πένθος
• τραυματικές εμπειρίες
• ατυχήματα (πχ τροχαίο)
• σωματική επίθεση, απειλή κατά της ζωής
• φυσική καταστροφή
• συνεχείς δυσκολίες
• εργασιακό στρες
• παρατεταμένες διαταραχές του ύπνου
• ασθένεια ιδίου ή ένα άρρωστο μέλος της οικογένειας
• προβλήματα ψυχικής υγείας, όπως η κατάθλιψη

Δεν υπάρχει ακριβής χρόνος για την ανάρρωση από το νευρικό κλονισμό. Για κάποιους ανθρώπους διαρκεί λίγες μέρες ή εβδομάδες. Για άλλους, ίσως και μήνες. Φυσικά, δεν κρατάει για πάντα και με την κατάλληλη βοήθεια μπορεί να αντιμετωπιστεί.

Νευροβιολογικός μηχανισμός: τι συμβαίνει στον εγκέφαλο;

Από βιολογικής άποψης, αυτό που κάποιος βιώνει ως «νευρικό κλονισμό» είναι συχνά το αποτέλεσμα της μακροχρόνιας απορρύθμισης του άξονα Υποθαλάμου-Υπόφυσης-Επινεφριδίων.⁶ Herman, J. P., et al. (2016). Regulation of the Hypothalamic‐Pituitary‐Adrenocortical Stress Response. Comprehensive Physiology, 6(2), 603–621. Portico. Πρόσφατες έρευνες (2025) επιβεβαιώνουν ότι το χρόνιο στρες προκαλεί συγκεκριμένες αλλαγές στον εγκέφαλο:

• Απορρύθμιση άξονα HPA: ο άξονας Υποθαλάμου-Υπόφυσης-Επινεφριδίων "υπερθερμαίνεται". Η κορτιζόλη παραμένει μόνιμα υψηλή, με αποτέλεσμα το σύστημα να χάνει την ικανότητα να επανέλθει σε ηρεμία.⁷ Bertollo, A. G., et al. (2025). Hypothalamus-pituitary-adrenal and gut-brain axes in biological interaction pathway of the depression. Frontiers in Neuroscience, 19.
• Συρρίκνωση Ιππόκαμπου: το χρόνιο στρες μπορεί να μειώσει τον όγκο του ιππόκαμπου, της περιοχής που ελέγχει τη μνήμη και το συναίσθημα. Αυτό εξηγεί τα κενά μνήμης και τη συναισθηματική αστάθεια.⁸ Ariño-Braña, P., et al. (2025). Influence of the HPA Axis on Anxiety-Related Processes: An RDoC Overview Considering Their Neural Correlates. Current Psychiatry Reports, 27(10), 593–611.
• Απενεργοποίηση Προμετωπιαίου Φλοιού: το λογικό κέντρο του εγκεφάλου "μπαίνει σε σίγαση", ενώ κυριαρχεί η αμυγδαλή (το κέντρο του φόβου). Γι' αυτό δυσκολεύεστε να πάρετε απλές αποφάσεις ή να σκεφτείτε καθαρά.

Πως θα καταλάβω ότι έχω πάθει νευρικό κλονισμό;

Γενικά, πριν από το νευρικό κλονισμό προϋπάρχει έντονο άγχος και ο συνδυασμός κατάθλιψης και άγχους που κάνει το άτομο πιο ευάλωτο. Επίσης κάποιο άτομο μπορεί να νιώθει εγκλωβισμένο στις αρνητικές σκέψεις και αρνητικές πεποιθήσεις. Μπορεί κάποιος να νιώθει αποκομμένος από την πραγματικότητα και πως τα νεύρα του είναι σπασμένα. Το σώμα με τη σειρά του δίνει κάποια σημάδια όπως ψυχοσωματικά συμπτώματα, οι ανεξήγητοι πόνοι, ο πόνος στο στομάχι, ο πονοκέφαλος και τα συχνά κρυολογήματα.

Το κύριο σύμπτωμα που δείχνει ότι είστε στη μέση ενός νευρικού κλονισμού είναι η κατάρρευση της ψυχικής σας αντοχής, το οποίο σας κάνει αδύναμους να λειτουργήσετε και να ανταπεξέλθετε στις υποχρεώσεις της καθημερινότητας όπως το να πάτε στη δουλειά, να αντιμετωπίσετε τα οικογενειακά σας θέματα και να φροντίσετε τον εαυτό σας. Κάποιοι άνθρωποι δεν μπορούν να σηκωθούν καν από το κρεβάτι και παραλύουν από την ανησυχία και το φόβο. Ο κόσμος τους και οι κοινωνικές τους σχέσεις καταρρέουν. Οι αντιδράσεις τους δεν συμβαδίζουν με το χαρακτήρα τους και αυτό προκαλεί περισσότερη σύγχυση. Άλλοι παρουσιάζουν κακή διάθεση και υπερβολική ευαισθησία σε ποικίλα εξωτερικά ερεθίσματα (φωνές, ήχους, καταστάσεις, κα).

Νευρικός κλονισμός - συμπτώματα

Πολλοί ασθενείς περιγράφουν την εμπειρία ως ένα ξαφνικό «μπλακ άουτ», ωστόσο το σώμα και το πνεύμα στέλνουν προειδοποιητικά μηνύματα πολύ νωρίτερα. Η κλινική εικόνα της ψυχικής κατάρρευσης δεν είναι μονοδιάστατη· επηρεάζει ταυτόχρονα το σώμα, το συναίσθημα και τη σκέψη.

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει τα σημεία εκείνα που δείχνουν ότι ο οργανισμός έχει ξεπεράσει τις αντοχές του και βρίσκεται σε οριακό σημείο:

Ο νευρικός κλονισμός μπορεί να συνυπάρχει με άλλα ψυχολογικά προβλήματα. Πολλές φορές τα συμπτώματα που θυμίζουν νευρική κρίση μπορεί να υποκρίπτουν κάποια ψυχική διαταραχή όπως:

• κατάθλιψη
• διαταραχή άγχους
• κρίσεις πανικού (αν η κατάρρευση περιλαμβάνει επεισόδια πανικών)
• σχιζοφρένεια (αν η κατάρρευση συνοδεύεται από παράλογες ιδέες)
• διαταραχή μετατραυματικού στρες (αν ο κλονισμός περιλαμβάνει αναδρομές, εφτιάλτες)
• διπολική διαταραχή (αν νιώθετε καλά και μετά έχετε πάλι μικρούς κλονισμούς)
• οριακή διαταραχή προσωπικότητας (ΟΔΠ)

Για αυτό είναι πολύ σημαντικό να μιλήσετε με έναν ψυχίατρο για την αξιολόγηση της κατάστασής σας, γιατί αν έχετε κάποια άλλη διαταραχή η κατάστασή σας θα πρέπει να αντιμετωπιστεί με την κατάλληλη θεραπεία.

Πόσο διαρκεί ο Νευρικός Κλονισμός;

Μία από τις πιο συχνές και αγωνιώδεις ερωτήσεις που δέχομαι στο ιατρείο είναι: «Γιατρέ, πότε θα γίνω καλά; Πόσο θα κρατήσει αυτό;».

Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει ένας και μοναδικός χρόνος ανάρρωσης για όλους, καθώς εξαρτάται από τη σοβαρότητα της κατάστασης, την αιτία και το αν υπάρχει υποκείμενη διαταραχή. Ωστόσο, κλινικά μπορούμε να διακρίνουμε τρία στάδια:

• Η οξεία φάση (λίγες μέρες έως 2 εβδομάδες): είναι το διάστημα της «κατάρρευσης». Εδώ τα συμπτώματα είναι πιο έντονα (αϋπνία, κλάμα, αδυναμία λειτουργίας). Με άμεση απομάκρυνση από το στρεσογόνο περιβάλλον και ξεκούραση, τα οξέα σωματικά συμπτώματα αρχίζουν να υποχωρούν.
• Η φάση σταθεροποίησης (2 έως 6 εβδομάδες): το άτομο αρχίζει να ανακτά δυνάμεις και να λειτουργεί ξανά, αλλά παραμένει εύθραυστο. Σε αυτό το στάδιο, η ψυχοθεραπεία και η φαρμακευτική αγωγή (αν χρειάζεται) αρχίζουν να αποδίδουν.
• Η φάση ανάρρωσης & πρόληψης (μήνες): η πλήρης ψυχική θωράκιση μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο. Στόχος εδώ δεν είναι απλώς να «περάσει», αλλά να αλλάξουν οι συνήθειες και τα όρια ώστε να μην συμβεί ξανά.

Σημαντικό: Ο νευρικός κλονισμός δεν είναι μια μόνιμη κατάσταση. Δεν είναι μια «ετικέτα» που θα κουβαλάτε για πάντα. Με τη σωστή παρέμβαση, είναι απολύτως αναστρέψιμος και συχνά αποτελεί την αφορμή για μια πιο ισορροπημένη ζωή.

Αιτίες νευρικού κλονισμού

Μελέτες στον γενικό πληθισμό έχουν δείξει ότι όταν οι άνθρωποι χρησιμοποιούν τον όρο “νευρικός κλονισμός”, συνήθως περιγράφουν μια περίοδο με έντονα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης, που σχετίζεται με στρεσογόνα γεγονότα, όπως οι προσωπικές, εργασιακές ή οικονομικές απώλειες.² Rapport, L. J., et al. (1998). The Diagnostic Meaning of “Nervous Breakdown” Among Lay Populations. Journal of Personality Assessment, 71(2), 242–252.

Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που συμβάλλουν στο νευρικό κλονισμό όπως το χρόνιο στρες, η θλίψη και η ανησυχία. Η μικρή συσσώρευση του άγχους για μήνες ή χρόνια, μπορεί τελικά να οδηγήσει σε κατάρρευση, αν και πολλές οξείες ψυχοπιεστικές καταστάσεις μπορεί να αποτελούν την αιτία.

Το στρες και η αδυναμία διαχείρισής του είναι η κύρια αιτία του νευρικού κλονισμού, αν και σε πολλές περιπτώσεις συνυπάρχουν υποκείμενες καταστάσεις όπως η κατάθλιψη ή το PTSD.³ Healthdirect Australia. (2025, Mar 16). Nervous breakdown—Symptoms, treatments and causes. Βέβαια αυτό διαφέρει από άτομο σε άτομο. Υπάρχουν, ωστόσο, συγκεκριμένοι παράγοντες κινδύνου που κάνουν τους ανθρώπους ευάλωτους στην νευρική κατάρρευση και περιλαμβάνουν:

• ανάληψη πολλών ευθυνών στο σπίτι, στη δουλειά ή οπουδήποτε αλλού
• σημαντικές αλλαγές στη ζωή
• υψηλά επίπεδα στρες
• τελειομανία
• ανάγκη ελέγχου
• απαισιόδοξη στάση ζωής
• υπερβολικός φόρτος εργασίας
• έλλειψη ύπνου
• έλλειψη κοινωνικής υποστήριξης και στενών σχέσεων
• κάποια ψυχική διαταραχή που παραμένει χωρίς θεραπεία

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι ένα από τα πιο σημαντικά πράγματα που μπορεί να κάνει ένα άτομο ώστε να αναρρώσει από το νευρικό κλονισμό και να αποτρέψει μια μελλοντική νευρική κατάρρευση. Για παράδειγμα, ένα άτομο μπορεί να αποφασίσει να δουλεύει λιγότερες ώρες, να κοιμάται περισσότερο, και να δημιουργήσει δυνατές φιλίες.

Συσσωρευμένο στρες και άγχος

Πολλοί άνθρωποι βιώνουν έντονο στρες, αλλά δεν παθαίνουν όλοι νευρικό κλονισμό. Αυτό που οδηγεί σε νευρικό κλονισμό είναι η αδυναμία διαχείρισης του άγχους. Όταν ένα άτομο βιώνει υπερβολικό στρες, το οποίο δεν μπορεί να διαχειριστεί με υγιείς τρόπους, είναι αυτό που προκαλεί το νευρικό κλονισμό.

Είναι σημαντικό να θυμάστε, ότι ακόμη και οι άνθρωποι που γενικά αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά το άγχος μπορεί να φτάσουν στο σημείο της κατάρρευσης. Η διαχείριση του στρες είναι κάτι που όλοι κάνουμε, αλλά όχι πάντα με υγιείς τρόπους. Μερικοί άνθρωποι αντιδρούν στο στρες με αρνητικό τρόπο, καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ, κάνουν shopping therapy ή ξεσπούν συναισθηματικά στο φαγητό όταν δεν νιώθουν καλά. Όμως όλες αυτές οι προβληματικές συνήθειες δεν είναι η λύση, και τελικά το άτομο είναι πιο επιρρεπές στη νευρική κατάρρευση.

Εργασιακό στρες  - μια από τις κύριες αιτίες

Το στρες που προκαλεί η δουλειά, είναι μια ακόμη συχνή αιτία για το νευρικό κλονισμό και σε αυτή την περίπτωση είναι γνωστή ως burnout.⁴ Grossi, G., et al. (2015). Stress‐related exhaustion disorder – clinical manifestation of burnout? A review of assessment methods, sleep impairments, cognitive disturbances, and neuro‐biological and physiological changes in clinical burnout. Scandinavian Journal of Psychology, 56(6), 626–636. Portico. ¹⁰ Younis, M. S., et al. (2024). Prevalence and associated factors of burnout syndrome among doctors: Example from three university hospitals in Iraq. Global Psychiatry Archives, 7(01), 33-43. Κύρια χαρακτηριστικά του burnout είναι η εξουθένωση και η κόπωση, η μειωμένη απόδοση στη δουλειά, η αποπροσωποποίηση.

Κάποιοι παράγοντες που υπάρχουν σε κάθε δουλειά και συμβάλλουν στο burnout περιλαμβάνουν:

• υπερβολικό φορτίο εργασίας
• έλλειψη εκτίμησης για τη δουλειά που προσφέρει κάποιος
• εργασία που δεν είναι ουσιαστική, είναι απλά επαναλαμβανόμενη και χωρίς προκλήσεις
• ελλιπής κατανόηση των προσδοκιών και των καθηκόντων που έχει μια θέση εργασίας
• υπερβολικές απαιτήσεις
• έλλειψη ελέγχου στη δουλειά
• προσόντα που δεν ταιριάζουν με την θέση εργασίας
• διαφορετικές αξίες από αυτές της επιχείρησης
• δύσκολες σχέσεις με τους συνεργάτες
• τοξικό εργασιακό περιβάλλον, προσβολές από τον εργοδότη ή από άτομα σε θέσεις δύναμης

Παραδείγματα από το ιατρείο

Τα παρακάτω παραδείγματα βασίζονται σε πραγματικές θεραπευτικές εμπειρίες και αναδεικνύουν τις διαφορετικές μορφές που μπορεί να πάρει η ψυχική κατάρρευση:

Παράδειγμα 1ο: Όταν το σώμα «μιλάει» πρώτο

Σε αρκετούς ανθρώπους που βλέπω στο ιατρείο, ο «νευρικός κλονισμός» δεν ξεκινά σαν κάτι ψυχολογικό, αλλά σαν εξάντληση: αϋπνία για εβδομάδες, ταχυκαρδίες, κόμπος στο στομάχι και μια αίσθηση ότι σωματικά δεν αντέχουν άλλο. Συχνά λένε στο ιατρείο «δεν μπορώ να λειτουργήσω ούτε στα βασικά» και αυτό τους τρομάζει περισσότερο από το ίδιο το στρες. Όταν μπαίνει ένα πλαίσιο (ξεκούραση, σταθερός ύπνος, περιορισμός απαιτήσεων, υποστήριξη και θεραπεία), συνήθως διαπιστώνουμε ότι το σύστημα μπορεί να επανέλθει σε λίγους μήνες.

Παράδειγμα 2ο: Η «ήσυχη» κατάρρευση

Μια άλλη συχνή εικόνα είναι άνθρωποι που για καιρό τα κρατούσαν όλα μέσα τους (θέματα δουλειάς και κυρίως προσωπικά). Δεν έχουν απαραίτητα κρίσεις πανικού ή άλλα ψυχοσωματικά συμπτώματα, αλλά φτάνουν στο σημείο να νιώθουν αποκομμένοι, κυνικοί, χωρίς ενέργεια και με μια «ομίχλη» στο μυαλό. Και σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η εξουθένωση: όρια, ρεαλιστικές αλλαγές στην καθημερινότητα και ψυχοθεραπεία που στοχεύει στη διαχείριση του στρες και της τελειομανίας.

Παράδειγμα 3ο: Κατάθλιψη ή αγχώδης διαταραχή

Άλλες φορές, πίσω από αυτό που ο κόσμος λέει «κλονισμός» κρύβεται μια μη διαγνωσμένη κατάθλιψη ή μια αγχώδης διαταραχή που επιδεινώθηκε μετά από ένα γεγονός (π.χ. απώλεια, χωρισμός, οικονομική πίεση). Τότε η ανακούφιση έρχεται όταν γίνει σωστή αξιολόγηση και στοχευμένη θεραπεία: ψυχοθεραπεία  και, στις πιο βαριές περιπτώσεις, φαρμακευτική αγωγή.

Υποκείμενα θέματα ψυχικής υγείας

Το άγχος μπορεί να είναι η κύρια αιτία της νευρικής κατάρρευσης, αλλά ένα θέμα ψυχικής υγείας μπορεί να κάνει ένα άτομο πιο ευάλωτο στο στρες και στις αρνητικές του συνέπειες. Σε πολλές περιπτώσεις νευρικού κλονισμού, το άτομο μπορεί να έχει κάποιο πρόβλημα ψυχικής υγείας για το οποίο δεν έχει γίνει διάγνωση και παραμένει χωρίς θεραπεία. Όταν κάποιος προσπαθεί να ζήσει με μια ψυχική νόσο και το στρες της καθημερινότητας μαζί τότε η κατάρρευση είναι αναπόφευκτη.

Υπάρχουν δύο συχνές ψυχικές διαταραχές που συχνά βρίσκονται πίσω από το νευρικό κλονισμό:

1. Οι διαταραχές άγχους: οι διαταραχές άγχους είναι οι πιο συχνές ψυχικές διαταραχές. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι διαταραχών άγχους, όπως η διαταραχή γενικευμένου άγχους, το κοινωνικό άγχος, αλλά όλα χαρακτηρίζονται από το ίδιο συναίσθημα ανησυχίας, νευρικότητας και πίεσης σε ασυνήθιστο βαθμό. Κάποιος μπορεί να νιώθει έντονο στρες για μεγάλο χρονικό διάστημα. Αυτά τα αρνητικά συναισθήματα παρεμβαίνουν στις δραστηριότητες της καθημερινότητας. Όταν αυτές οι διαταραχές παραμένουν χωρίς θεραπεία, οδηγούν σε νευρικό κλονισμό.
2. Η μείζων κατάθλιψη: η κατάθλιψη είναι μια ακόμη συχνή ψυχική διαταραχή και κάνει τους ανθρώπους να νιώθουν λύπη, απελπισία και επίμονη κόπωση συχνά για εβδομάδες. Χωρίς την σωστή διάγνωση και την κατάλληλη θεραπεία, η κατάθλιψη μπορεί εύκολα να προκαλέσει νευρικό κλονισμό.

Η διάγνωση και η θεραπεία οποιασδήποτε ψυχικής διαταραχής είναι κρίσιμη για την συνολική μας υγεία, αλλά στην περίπτωση του νευρικού κλονισμού. Πολλά από τα συμπτώματα αυτών των ψυχικών διαταραχών μπορεί να κάνουν την εμφάνισή τους ταυτόχρονα με τον νευρικό κλονισμό.

Πίνακας Διαφοροδιάγνωσης: νευρικός κλονισμός ή κάτι άλλο;

Επειδή τα συμπτώματα συχνά επικαλύπτονται, ο παρακάτω πίνακας βοηθά να ξεχωρίσετε τον νευρικό κλονισμό από άλλες συχνές καταστάσεις, αν και η επίσημη διάγνωση γίνεται πάντα από ειδικό.

5 Βήματα για Άμεση Ανακούφιση (Πρώτες Βοήθειες)

Αν νιώθετε ότι "σπάτε" αυτή τη στιγμή, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κάνετε είναι να σταματήσετε ό,τι κάνετε. Η προτεραιότητα δεν είναι να λύσετε τα προβλήματά σας τώρα, αλλά να ρίξετε τους ρυθμούς του σώματός σας.

• 1. Παύση και Απομάκρυνση: σταματήστε αμέσως την εργασία ή τη δραστηριότητα που σας πιέζει. Απομακρυνθείτε από το στρεσογόνο περιβάλλον (π.χ. βγείτε από το γραφείο, κλείστε τον υπολογιστή).
• 2. Τεχνική Αναπνοής 4-7-8: για να ενεργοποιήσετε το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα: Εισπνεύστε από τη μύτη για 4 δευτερόλεπτα, κρατήστε την αναπνοή για 7, και εκπνεύστε αργά από το στόμα για 8 δευτερόλεπτα. Επαναλάβετε 4 φορές.
• 3. Γείωση (Grounding): εστιάστε στις αισθήσεις σας για να βγείτε από το κεφάλι σας. Βρείτε 5 πράγματα που βλέπετε, 4 που ακούτε, 3 που αγγίζετε. Αυτό σταματά τον μηρυκασμό των σκέψεων.
• 4. "Digital Detox" 24 ωρών: κλείστε κινητά και social media. Η υπερπληροφόρηση και οι ειδοποιήσεις λειτουργούν ως συνεχείς μικρο-τραυματισμοί για ένα εξαντλημένο νευρικό σύστημα.
• 5. Ζητήστε "Ρεπό" χωρίς ενοχές: ενημερώστε ότι δεν είστε καλά ("ασθένησε" το σώμα, όχι μόνο η ψυχή) και χρειάζεστε ξεκούραση. Ο ύπνος είναι το βασικότερο φάρμακο στην οξεία φάση.

Αντιμετώπιση: Φάρμακα & Ψυχοθεραπεία

Μπορείτε να αναρρώσετε από έναν νευρικό κλονισμό και να επανέλθετε στην καθημερινή σας ρουτίνα. Φυσικά χρειάζεται χρόνος για να επαναφέρετε τη ζωή σας. Κάποιοι άνθρωποι μετά από ένα νευρικό κλονισμό, βλέπουν μια βελτίωση στη ζωή τους, που δεν περίμεναν ποτέ. Νιώθουν καλύτερα με τον εαυτό τους, έχουν συμπόνια για τον εαυτό τους ή έχουν βρει την κατάλληλη θεραπεία για την ψυχική διαταραχή που έχουν. Η φαρμακευτική αγωγή που μπορεί να πάρετε σε περίπτωση νευρικού κλονισμού μπορεί να περιλαμβάνει αγχολυτικά (όπως το Xanax) ή αντικαταθλιπτικά φάρμακα, ενώ η ψυχοθεραπεία είναι η ενδεδειγμένη θεραπεία για τον νευρικό κλονισμό.⁹ Opel, N., et al. (2025). Clinical management of major depressive disorder with comorbid obesity. The Lancet Psychiatry, 12(10), 780–794.

Ο ψυχοθεραπευτής θα σας βοηθήσει να φτάσετε στην καρδιά των αιτιών που σας προκαλούν άγχος, και με κατανόηση θα σας δείξει τρόπους και μεθόδους που θα έχουν αποτέλεσμα για εσάς. Η ψυχοθεραπεία παρέχει υποστηρικτικό και ασφαλές περιβάλλον για να μιλήσετε ανοιχτά για τις σκέψεις και τα συναισθήματά σας και να δείτε πως αυτά επηρεάζουν τα μοτίβα συμπεριφοράς σας. Υπάρχουν πράγματα που μπορείτε να κάνετε μετά το νευρικό κλονισμό ώστε να παραμένετε ήρεμοι όπως η ενσυνειδητότητα, η φροντίδα του εαυτού, η άσκηση, το διάβασμα. Δεν χρειάζεται να αντιμετωπίσετε την κατάσταση μόνοι σας, ένας ειδικευμένος ψυχοθεραπευτής, οι φίλοι και τα αγαπημένα πρόσωπα που θέλουν να σας υποστηρίξουν.

Είναι σημαντικό να μην σκέφτεστε ότι κάνετε κάτι λάθος αν πάθετε νευρικό κλονισμό. Ο νευρικός κλονισμός προκαλείται συνήθως λόγω έντονης ή/και συσσωρευμένης ψυχολογικής πίεσης. Η έγκαιρη αναζήτηση βοήθειας είναι σημαντική, καθώς αν δεν αντιμετωπιστούν νωρίς τα διάφορα προβλήματα, μπορούν να οδηγήσουν σε μακροχρόνια ψυχολογικά προβλήματα.

Με την βοήθεια της ψυχοθεραπείας μπορείτε να προχωρήσετε στις επιθυμητές αλλαγές στον τρόπο ζωής σας ώστε να μειώσετε το στρες.

Πρόληψη: χτίζοντας την ψυχική ανθεκτικότητα

Η καλύτερη θεραπεία για τον νευρικό κλονισμό είναι η πρόληψη. Δεν χρειάζεται να αλλάξετε όλη τη ζωή σας σε μια μέρα, αλλά να χτίσετε μικρές "νησίδες ασφαλείας" στην καθημερινότητά σας.

• Θέστε αυστηρά όρια: μάθετε να λέτε "όχι" σε επιπλέον υποχρεώσεις όταν είστε ήδη φορτισμένοι. Το "όχι" στους άλλους είναι "ναι" στην υγεία σας.
• Προτεραιότητα στον ύπνο: ο ύπνος είναι η διαδικασία "καθαρισμού" του εγκεφάλου από τις τοξίνες του στρες. Στοχεύστε σε 7-8 ώρες ποιοτικού ύπνου.
• Τακτική αποφόρτιση: Μην περιμένετε τις διακοπές για να χαλαρώσετε. Εντάξτε μικρά διαλείμματα 10 λεπτών μέσα στη μέρα σας.
• Διατροφή και άσκηση: Η ήπια αερόβια άσκηση (όπως το περπάτημα) μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης πιο αποτελεσματικά από πολλά φάρμακα.
• Σύνδεση: Μιλήστε σε φίλους ή οικογένεια. Η κοινωνική απομόνωση θρέφει την κατάθλιψη, ενώ η σύνδεση με τους άλλους ενισχύει την ψυχική ανθεκτικότητα.

Συχνές ερωτήσεις (FAQ)

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Mayo Clinic Staff. (2023, April 25). Nervous breakdown: What does it mean? Mayo Clinic. [Nervous breakdown]
2. ↸2.Rapport, L. J., et al. (1998). The Diagnostic Meaning of “Nervous Breakdown” Among Lay Populations. Journal of Personality Assessment, 71(2), 242–252. [Nervous Breakdown diagnosis]
3. ↸3.Healthdirect Australia. (2025, Mar 16). Nervous breakdown—Symptoms, treatments and causes. [Nervous breakdown treatment]
4. ↸4.Grossi, G., et al. (2015). Stress‐related exhaustion disorder – clinical manifestation of burnout? A review of assessment methods, sleep impairments, cognitive disturbances, and neuro‐biological and physiological changes in clinical burnout. Scandinavian Journal of Psychology, 56(6), 626–636. Portico. [Stress‐related exhaustion]
5. ↸5.Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Understanding the burnout experience: recent research and its implications for psychiatry. World Psychiatry, 15(2), 103–111. Portico. [Burnout's Clinical & Diagnostic Overlap]
6. ↸6.Herman, J. P., et al. (2016). Regulation of the Hypothalamic‐Pituitary‐Adrenocortical Stress Response. Comprehensive Physiology, 6(2), 603–621. Portico. [HPA Axis Stress Dysregulation]
7. ↸7.Bertollo, A. G., et al. (2025). Hypothalamus-pituitary-adrenal and gut-brain axes in biological interaction pathway of the depression. Frontiers in Neuroscience, 19. [HPA Axis & Gut-Brain]
8. ↸8.Ariño-Braña, P., et al. (2025). Influence of the HPA Axis on Anxiety-Related Processes: An RDoC Overview Considering Their Neural Correlates. Current Psychiatry Reports, 27(10), 593–611. [HPA Axis & Gut-Brain]
9. ↸9.Opel, N., et al. (2025). Clinical management of major depressive disorder with comorbid obesity. The Lancet Psychiatry, 12(10), 780–794. [Treatment Guidelines]
10. ↸10.Younis, M. S., et al. (2024). Prevalence and associated factors of burnout syndrome among doctors: Example from three university hospitals in Iraq. Global Psychiatry Archives, 7(01), 33-43. [Burnout Prevalence]