Μυοχαλαρωτικά χάπια
Η επιλογή του κατάλληλου μυοχαλαρωτικού εξαρτάται από την θέση και τη χρονιότητα του πόνου, το ατομικό ιστορικό, την ηλικία του ασθενούς και τις πιθανές παρενέργειες. Παρακάτω βλέπετε τις μάρκες (brand names) από ορισμένα από τα καλύτερα μυοχαλαρωτικά φάρμακα τα οποία συνήθως χορηγούνται με ιατρική συνταγή. Τα μυοχαλαρωτικά μπορούν να βοηθήσουν σε πολλά προβλήματα, όπως της μέσης, του αυχένα και της πλάτης.
Musco-ril
Το Musco-ril περιέχει θειοκολχικοσίδη, που είναι γνωστή για τις μυοχαλαρωτικές, αντιφλεγμονώδεις και αναλγητικές της ιδιότητες. Λειτουργεί μέσω ενός διαφορετικού μηχανισμού δρώντας ως ανταγωνιστικός ανταγωνιστής στους υποδοχείς GABA-A και γλυκίνης.
Αυτή η δράση συμβάλλει στη διαχείριση του πόνου και των μυϊκών σπασμών. Η θειοκολχικοσίδη έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην αντιμετώπιση του οξέος μυοσκελετικού πόνου, ιδιαίτερα σε καταστάσεις όπως ο πόνος στη μέση και το σύνδρομο μυοπεριτονιακού πόνου, και συχνά τα αποτελέσματα είναι ευνοϊκά συγκριτικά με άλλα μυοχαλαρωτικά σε κλινικές δοκιμές.
Δεν πρέπει να χρησιμοποιείται σε άτομα με επιληπτικές διαταραχές. Υπάρχει διαθέσιμη και σε ενέσιμη μορφή, καθιστώντας την ιδιαίτερα χρήσιμη σε καταστάσεις όπως το λουμπάγκο, σε συνδυασμό και με αντιφλεγμονώδη φάρμακα.
Σημειώνεται ότι πλέον κυκλοφορούν και γενόσημα σκευάσματα του Musco-ril, όπως το Relief.
Norgesic
Το Norgesic είναι ένας συνδυασμός δύο ουσιών, ορφεναδρίνης και παρακεταμόλης. Η ορφαναδρίνη είναι ένα μυοχαλαρωτικό κεντρικής δράσης που χρησιμοποιείται κυρίως για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του πόνου από μυϊκούς τραυματισμούς, όπως σε διαστρέμματα και μυϊκή καταπόνηση. Λειτουργεί ως αντιχολινεργικός παράγοντας, αναστέλλοντας τους μουσκαρινικούς υποδοχείς ακετυλοχολίνης, που στοχεύει στη μείωση των μυϊκών σπασμών και δυσφορίας. Επίσης, η ορφεναδίνη λειτουργεί ως ανταγωνιστής των NMDA υποδοχέων, συμβάλλοντας στα αναλγητικά της αποτελέσματα. Είναι αποτελεσματικό για οξύ πόνο στην πλάτη ή πόνο στον αυχένα και μπορεί να χρησιμοποιηθεί παράλληλα με άλλες στρατηγικές διαχείρισης του πόνου.
Η ορφεναδίνη είναι αποτελεσματική για οξείς μυϊκούς σπασμούς και έχει χρησιμοποιηθεί με επιτυχία για την ανακούφιση από τον πόνο σε διάφορες μυοσκελετικές παθήσεις. Οι κλινικές αξιολογήσεις υποδηλώνουν ότι παρέχει μέτρια ανακούφιση, και μπορεί να μην είναι τόσο αποτελεσματικό για χρόνιες παθήσεις σε σύγκριση με τη βακλοφαίνη.1
Vioridon
Το Vioridon (βακλοφένη) είναι ένας αγωνιστής γάμμα-αμινοβουτυρικού οξέος (GABA) που χρησιμοποιείται κυρίως για τη διαχείριση της μυϊκής σπαστικότητας λόγω καταστάσεων όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας και οι τραυματισμοί του νωτιαίου μυελού. Δρα στο νωτιαίο μυελό για να μειώσει τους μυϊκούς σπασμούς και να περιορίσει τον σχετικό πόνο. Η βακλοφένη είναι αποτελεσματική στη διαχείριση διαφόρων τύπων νευροπαθητικού πόνου, συμπεριλαμβανομένης της νευραλγίας του τριδύμου.
Οι συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες περιλαμβάνουν υπνηλία, ζάλη και σύγχυση. Η βακλοφένη συχνά ευνοείται για την ευελιξία και την αποτελεσματικότητά της σε διαφορετικές συνθήκες. Αυτό το φάρμακο είναι ένας αγωνιστής του υποδοχέα GABA-B που δρα κυρίως στο κεντρικό νευρικό σύστημα. Μειώνει τη μυϊκή σπαστικότητα αναστέλλοντας την απελευθέρωση νευροδιαβιβαστών.2
Μαγνήσιο
Το μαγνήσιο αναγνωρίζεται όλο και περισσότερο για τον ρόλο του ως μυοχαλαρωτικό, με διάφορες μελέτες να εξετάζουν την αποτελεσματικότητά του στη μείωση της μυϊκής σπαστικότητας, των κράμπων και του πόνου. Το μαγνήσιο παίζει καθοριστικό ρόλο στη λειτουργία των μυών ενεργώντας ως φυσικός αναστολέας ασβεστίου. Βοηθά στη χαλάρωση των μυών κατά τη διάρκεια της άσκησης και υποστηρίζει τη φυσιολογική λειτουργία των μυών, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη σπαστικότητα, τις κράμπες και τον πόνο. Επιταχύνει την ανάρρωση από την άσκηση και ενδέχεται να μειώνει τη συχνότητα και τη σοβαρότητα στις κράμπες, αν και τα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματικότητά του στις ιδιοπαθείς κράμπες παραμένουν αντικρουόμενα.4
Το μαγνήσιο επίσης συμμετέχει στην αντίδραση του σώματος στο στρες, η οποία μπορεί έμμεσα να συμβάλει στη χαλάρωση των μυών. Ρυθμίζοντας τις ορμόνες του στρες, το μαγνήσιο βοηθά στην άμβλυνση της έντασης που μπορεί να οδηγήσει σε μυϊκό σπασμό.
Ο ρόλος του Στρες
Το στρες και το άγχος μπορούν να αυξήσουν τον μυϊκό τόνο (ιδίως σε αυχένα-ώμους-μέση), να επιδεινώσουν trigger points και να διατηρήσουν έναν φαύλο κύκλο πόνου-σύσπασης και περιορισμού κίνησης.
Σε άτομα με χρόνιο πόνο, τα κλινικά σημαντικά συμπτώματα κατάθλιψης και άγχους είναι πολύ συχνά (περίπου 40%),3 κάτι που δικαιολογεί συστηματικό screening όταν αντιμετωπίζονται επίμονοι μυοσκελετικοί πόνοι ή σπασμοί. Ειδικά σε νεότερες ηλικίες με χρόνιο πόνο, η συννοσηρότητα άγχους ή κατάθλιψης είναι επίσης σημαντική, άρα η αξιολόγηση ψυχικής υγείας είναι μέρος της λύσης.5
Παράλληλα, φαινόμενα όπως η κεντρική ευαισθητοποίηση μπορούν να κάνουν το νευρικό σύστημα πιο «αντιδραστικό», ώστε το στρες να λειτουργεί ως επιβαρυντικός παράγοντας και ο πόνος να φαίνεται δυσανάλογος με τα ευρήματα.
Στην κλινική πράξη, ο καλύτερος συνδυασμός είναι καταρχάς μια στοχευμένη ορθοπεδική/νευρολογική εκτίμηση, μια εξατομικευμένη αποκατάσταση (κίνηση/ενδυνάμωση) και τέλος ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις για την διαχειριση του στρες (ύπνος, αναπνοές, CBT/θεραπεία, τεχνικές χαλάρωσης), ώστε να μειώνεται η πιθανότητα υποτροπών.
Συμπληρωματικές προσεγγίσεις
Αναλόγως της εντόπισης και της αιτίας του πόνου και του μυϊκού σπασμού, υπάρχουν άλλα φάρμακα καθώς και συμπληρωματικές επιλογές:
| Αιτία πόνου | Συμπληρωματικές προσεγγίσεις | Άλλα φάρμακα |
|---|---|---|
| Μυοσκελετικοί πόνοι | ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ, ΧΕΙΡΟΠΡΑΚΤΙΚΗ, TRIGGER POINTS THERAPY, ΔΙΑΤΑΣΕΙΣ RAILS/PNF | ΜΣΑΦ, Μαγνήσιο |
| Οσφυαλγία, Λουμπάγκο | ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ | ΜΣΑΦ |
| Οίδημα, Φλεγμονή | ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, ΒΕΛΟΝΙΣΜΟΣ | Brasan |
| Χρόνιος πόνος (πχ ινομυαλγία) | ΧΕΙΡΟΠΡΑΚΤΙΚΗ, PAIN REPROCESSING THERAPY, SOMATIC TRACKING, EMDR (για τα ψυχικά τραύματα) | Αντικαταθλιπτικά |
| Ψυχοσωματικά συμπτώματα | ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, EMDR (για τα ψυχικά τραύματα) | Αγχολυτικά, Αντικαταθλιπτικά |
Σημείωση: οι παραπάνω μέθοδοι μπορούν να χρησιμοποιηθούν συμπληρωματικά, ως μέρος μιας εξατομικευμένης στρατηγικής διαχείρισης πόνου. Δεν υποκαθιστούν την ιατρική αξιολόγηση ή την ενδεδειγμένη αγωγή και σε επίμονα ή επιδεινούμενα συμπτώματα απαιτείται ιατρική επανεκτίμηση.
Βιβλιογραφία
- 1.Cashin, A. G., et al. (2021). Efficacy, acceptability, and safety of muscle relaxants for adults with non-specific low back pain: systematic review and meta-analysis. BMJ, n1446. [Acute Back Pain Efficacy]
- 2.Oldfield, B. J., et al. (2024). Long-Term Use of Muscle Relaxant Medications for Chronic Pain. JAMA Network Open, 7(9), e2434835. [Long-Term Muscle Relaxant Safety]
- 3.Aaron, R. V., et al. (2025). Prevalence of Depression and Anxiety Among Adults With Chronic Pain. JAMA Network Open, 8(3), e250268. [Pain-Mood Burden in Chronic Pain]
- 4.Garrison, S. R., et al. (2020). Magnesium for skeletal muscle cramps. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2020(9). [Magnesium Cramp Relief]
- 5.Dudeney, J., et al. (2024). Anxiety and Depression in Youth With Chronic Pain. JAMA Pediatrics, 178(11), 1114. [Chronic Pain–Anxiety Link in Youth]
- 6.Nijs, J., et al. (2021). Central sensitisation in chronic pain conditions: latest discoveries and their potential for precision medicine. The Lancet Rheumatology, 3(5), e383–e392. [Stress Amplifies Pain]