Σε ποια προβλήματα βοηθά ο βελονισμός;

Βελονισμός

Ο βελονισμός χρησιμοποιείται περισσότερο από 2,000 χρόνια στην Κίνα ως συμπληρωματική μέθοδος για την ενίσχυση της ευεξίας και την διαχείριση ορισμένων συμπτωμάτων. Σύμφωνα με τις αρχές της παραδοσιακής Κινεζικής ιατρικής, η υγεία θεωρείται ότι είναι το αποτέλεσμα της ροής της ενέργειας, που ονομάζεται τσι, στο σώμα. Στην παραδοσιακή θεωρία, τα νοσήματα αποδίδονται στην παρεμπόδιση της ροής της ενέργειας, που μπορεί να αποκατασταθεί με την τοποθέτηση βελονών σε συγκεκριμένα σημεία στο σώμα.

Ο βελονισμός αποτελεί μια συμπληρωματική θεραπευτική επιλογή για πολλά νοσήματα. Επιπλέον, η Κινεζική ιατρική περιλαμβάνει και άλλες πτυχές όπως τα βότανα, η ψυχοθεραπεία και η διατροφή. Οι βελονιστές είναι γιατροί εκπαιδευμένοι να δουλεύουν με ανθρώπους με πολύπλοκα ιατρικά προβλήματα, όπως και με υγιή άτομα που θέλουν να διατηρήσουν την ευεξία τους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει αναπτύξει πρότυπα αναφοράς για την ασφαλή πρακτική του βελονισμού.

Σε ποια προβλήματα βοηθά ο βελονισμός;

Ο βελονισμός μπορεί να είναι βοηθητικός στην διατήρηση της καλής υγείας και στην υποστηρικτική διαχείριση ορισμένων συμπτωμάτων, σύμφωνα με την υπάρχουσα ερευνητική βάση. Μπορεί να εφαρμοστεί μόνος του ή σε συνδυασμό με άλλες συμπληρωματικές ή συμβατικές ιατρικές θεραπείες.

Αν δεν είστε σίγουροι αν ο βελονισμός είναι κατάλληλος για το δικό σας πρόβλημα, προγραμματίστε ένα ραντεβού με έναν γιατρό-βελονιστή ώστε να λύσετε όλες σας τις απορίες. Η ολιστική ιατρική μπορεί να σας βοηθήσει να ξεδιαλύνετε τα πράγματα και να βρείτε την καλύτερη θεραπεία για εσάς.

Ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματική προσέγγιση για την διαχείριση ορισμένων συμπτωμάτων, σε διάφορες καταστάσεις, περιλαμβανομένων:

• Του πονοκέφαλου. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στη μείωση της σοβαρότητας και της συχνότητας των χρόνιων πονοκεφάλων, περιλαμβανομένων των ημικρανιών, σύμφωνα με κλινικές μελέτες.³ Linde, K., et al. (2009). Acupuncture for migraine prophylaxis. Cochrane Database of Systematic Reviews.
• Τον χρόνιο πόνο στον αυχένα και στην πλάτη. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση της χρόνιας οσφυαλγίας σε ορισμένους ασθενείς ως συμπληρωματική προσέγγιση,¹ Vickers, A. J., et al. (2012). Acupuncture for Chronic Pain. Archives of Internal Medicine, 172(19), 1444. καθώς και στο αυχενικό σύνδρομο.
• Τα θέματα του αναπαραγωγικού συστήματος των γυναικών. Ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ενίσχυση της γονιμότητας, την ανακούφιση από τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου και την ελαχιστοποίηση των ενοχλητικών συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, περιλαμβανομένων των αλλαγών στη διάθεση, των εξάψεων και της αϋπνίας.
• Τα θέματα του αναπαραγωγικού συστήματος των γυναικών. Ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματική υποστήριξη σε προγράμματα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, την ανακούφιση από τα συμπτώματα του προεμμηνορροϊκού συνδρόμου και την ελαχιστοποίηση των ενοχλητικών συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης, περιλαμβανομένων των αλλαγών στη διάθεση, των εξάψεων και της αϋπνίας.
• Την χρόνια κόπωση. Το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης είναι μια διαταραχή που προκαλεί εξουθενωτική κόπωση, μειωμένη αντοχή, νευρολογικά προβλήματα και συμπτώματα που μοιάζουν με αυτά του κρυολογήματος. Στην παραδοσιακή Κινεζική ιατρική, τα συμπτώματα της κόπωσης θεωρείται ότι σχετίζονται με ενεργειακή ανισορροπία. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων κόπωσης σε ορισμένους ασθενείς.
• Την ινομυαλγία. Η ινομυαλγία είναι μια μορφή χρόνιου πόνου που χαρακτηρίζεται από κόπωση και διάχυτο πόνο στον ινώδη ιστό των μυών, των συνδέσμων και των τενόντων. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση από τον πόνο που σχετίζεται με την ινομυαλγία.⁵ Vickers, A. J., et al. (2018). Acupuncture for Chronic Pain: Update of an Individual Patient Data Meta-Analysis. The Journal of Pain, 19(5), 455–474.
• Το άσθμα. Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων του άσθματος ως συμπληρωματική προσέγγιση. Ορισμένες μελέτες δείχνουν πιθανή μείωση της συχνότητας των κρίσεων άσθματος.
• Των αθλητικών τραυματισμών. Ο βελονισμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί στη υποστηρικτική διαχείριση πολλών αθλητικών τραυματισμών και στους επαναλαμβανόμενους τραυματισμούς λόγω καταπόνησης (όπως και η χειροπρακτική).
• Των παρενεργειών της θεραπείας του καρκίνου. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην μείωση της ναυτίας που συνδέεται με την χημειοθεραπεία,⁴ Ezzo, J., et al. (2005). Acupuncture-Point Stimulation for Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting. Journal of Clinical Oncology, 23(28), 7188–7198. να χρησιμοποιηθεί υποστηρικτικά για τη γενική ευεξία, να ανακουφίσει από τον πόνο και να βελτιώσει τα επίπεδα ενέργειας.
• Των προβλημάτων του γαστρεντερικού. Ο βελονισμός μπορεί να συμβάλλει στην ανακούφιση ορισμένων συμπτωμάτων που σχετίζονται με διαταραχές του γαστρεντερικού σε ορισμένους ασθενείς, όπως το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (ΙΦΝΕ).

Ενδείξεις και όρια

• Ο βελονισμός είναι μία συμπληρωματική προσέγγιση. Δεν αντικαθιστά τις ιατρικές θεραπείες για σοβαρά ή επείγοντα προβλήματα. Η ποιότητα των αποδείξεων ποικίλλει ανά πάθηση. Για κάποιες ενδείξεις τα δεδομένα είναι περιορισμένα ή ανεπαρκή.
• Αποφύγετε τον ηλεκτροβελονισμό εάν έχετε βηματοδότη/απινιδωτή ή άλλες εμφυτευμένες συσκευές.
• Ενημερώστε τον γιατρό σας για αντιπηκτική αγωγή, διαταραχές πήξης ή εγκυμοσύνη.

Επιλογή βελονισμού

Αν δεν είστε σίγουροι αν ο βελονισμός σας ταιριάζει, συζητήστε με ένα βελονιστή όσα σας απασχολούν. Στο αρχικό σας ραντεβού, ο γιατρός-βελονιστής θα συζητήσει μαζί σας τις ανησυχίες για την υγεία σας, θα αξιολογήσει τα συμπτώματα σας και θα δημιουργήσει ένα θεραπευτικό πλάνο ώστε να αντιμετωπίσετε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα προβλήματά σας.

Θεραπεία βελονισμού

Ο βελονισμός είναι μια μορφή παραδοσιακής Κινεζικής ιατρικής που βασίζεται στις αρχές του τσι, ή της ροής της ενέργειας. Ο βελονισμός συμπεριλαμβάνεται στις κατευθυντήριες οδηγίες του NICE ως μία από τις συνιστώμενες θεραπείες για τη διαχείριση του χρόνιου πόνου.² National Institute for Health and Care Excellence. (2021). Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: Assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (NICE Guideline NG193). Στα πλαίσια της Κινεζικής ιατρικής, η ελεύθερη ροή του τσι στο σώμα οδηγεί στην βέλτιστη υγεία. Το τσι πιστεύεται ότι ρέει κατά μήκος 12 καλά καθορισμένων ενεργειακών μονοπατιών, που ονομάζονται μεσημβρινοί, οι οποίοι συνδέονται με συγκεκριμένα όργανα. Αν η ροή του τσι μπλοκαριστεί με οποιοδήποτε τρόπο, τότε αυτό έχει ως αποτέλεσμα τις ασθένειες.

Πως γίνεται η συνεδρία βελονισμού

Ο βελονισμός λειτουργεί με στόχο την αποκατάσταση της ροής του τσι στο σώμα με την τοποθέτηση πολύ λεπτών, αποστειρωμένων βελονών σε διαφορετικά σημεία του σώματος. Υπάρχουν 365 βελονιστικά σημεία κατά μήκος των μεσημβρινών που εισέρχονται οι βελόνες για να αποκαταστήσουν την ισορροπία της ενέργειας.

Κατά τη διάρκεια της θεραπείας, ο βελονιστής θα ξεκινήσει με την επιλογή των βελονιστικών σημείων στο σώμα σας, τα οποία καθαρίζει αρχικά σχολαστικά με βαμβάκι και καθαρό οινόπνευμα. Οι αποστειρωμένες βελόνες στη συνέχεια τοποθετούνται στα επιλεγμένα σημεία. Οι βελόνες διαφέρουν σε μήκος και πάχος, αλλά γενικά είναι λεπτές σαν την τρίχα των μαλλιών μας, σταθερές, κατασκευασμένες από ανοξείδωτο ατσάλι, αποστειρωμένες και μιας χρήσεως.

Τυπικά οι βελόνες τοποθετούνται ακριβώς κάτω από την επιφάνεια του δέρματος, αλλά κάποιες τοποθετούνται πιο βαθιά, ανάλογα με τα σημεία. Συνήθως η τοποθέτηση των βελονών είναι εντελώς ανώδυνη, ούτε τις νιώθουν στη συνέχεια οι ασθενείς.

Η συντριπτική πλειοψηφία των ασθενών βρίσκουν την θεραπεία πολύ χαλαρωτική και αμέσως νιώθουν καλύτερα. Συχνά οι ασθενείς μένουν έκπληκτοι από το πόσο άνετα νιώθουν στη διάρκεια της συνεδρίας και πόσο εύκολα και ανώδυνα τοποθετούνται οι βελόνες. Οι βελόνες τυπικά μένουν στη θέση τους για 20-30 λεπτά, ωστόσο ο χρόνος εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε ατόμου. Στη συνέχεια ο βελονιστής απομακρύνει τις βελόνες, καθαρίζει απαλά τα σημεία με βαμβάκι και καθαρό οινόπνευμα.

Ο αριθμός των συνεδριών που θα χρειαστούν εξαρτάται από το πρόβλημα υγείας που αντιμετωπίζει ο κάθε ένας ασθενής ξεχωριστά.

Ηλεκτροβελονισμός

Στον ηλεκτροβελονισμό γίνεται ηλεκτρική διέγερση των σημείων που έχουν επιλεγεί και στα οποία έχουν τεθεί βελόνες, μέσω κατάλληλων μηχανημάτων τα οποία διεγείρουν ηλεκτρικά τις βελόνες. Η θεραπεία με ηελκτροβελονισμό είναι γενικά πιο ισχυρή και αποτελεσματική του κλασικού παραδοσιακού βελονισμού. Η θεραπεία είναι επίσης ανώδυνη.

Βελονισμός: πιθανοί τομείς εφαρμογής

Ο παρακάτω πίνακας συνοψίζει πιθανούς τομείς εφαρμογής του βελονισμού. Για κάθε κατάσταση, η ποιότητα των κλινικών και ερευνητικών αποδείξεων ποικίλλει.

Χρόνιος πόνος: Αυχεναλγίες, Θωρακαλγίες - ραχιαλγίες, Οσφυαλγίες, Οσφυοπσχιαλγία (οξεία-χρόνια), Μυοπεριτοναϊκός πόνος, Σύνδρομο ινομυαλγίας, Μονοαρθρίτιδες, ή Πολυαρθρικά σύνδρομα, Εξωαρθρικά σύνδρομα (επικονδυλίτιδες, θυλακίτιδες, τενοντίτιδες, περιαρθρίτιδες), Ρευματοειδής αρθρίτιδα, Φαινόμενο Reynold's, Οστεοαρθρίτιδα, Αυχενικό σύνδρομο, Λουμπάγκο.

Οξύς πόνος (ειδικά σύνδρομα): Μετεγχειρητική αναλγησία, Κολικός νεφρού, Ανώδυνος τοκετός, Οξέα μυοσκελετικά άλγη, Νευροπαθητικός πόνος, Μεθερπητική νευραλγία, Άλγος κροταφογναθικής διάρθρωσης.

Αποκατάσταση: Σύνδρομο Sudech, Σύνδρομα υπέρχρησης, Παγιδευτικά σύνδρομα, Αποκατάσταση σε Αγγεια­κά Εγκεφαλικά Επεισόδια, Αποκατάσταση σε μυϊκά σύνδρομα, Εκφυλιστικές παθήσεις σπονδυλικής στήλης, Πάρεση προσωπικού, Δυσλειτουργική ουροδόχος κύστη.

Περιορισμοί και ασφάλεια

Το παρόν άρθρο έχει αμιγώς ενημερωτικό χαρακτήρα και εξετάζει τον βελονισμό και τον ηλεκτροβελονισμό αποκλειστικά ως συμπληρωματικές επιλογές. Σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί ιατρική συμβουλή ούτε υποκαθιστά την τεκμηριωμένη ιατρική και ψυχιατρική αξιολόγηση, τη συμβατική φαρμακευτική αγωγή ή την ψυχοθεραπεία, και δεν ενδείκνυται για επείγοντα περιστατικά. Πρέπει να συμβουλεύεστε πάντα τον θεράποντα ιατρό σας πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε αλλαγή της αγωγής σας.

Σχετικά με τις κλινικές μελέτες για τον βελονισμό, υπάρχουν ενθαρρυντικά δεδομένα αλλά περιορίζονται από μεθοδολογικές αδυναμίες και μικτά/ετερογενή αποτελέσματα.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Vickers, A. J., et al. (2012). Acupuncture for Chronic Pain. Archives of Internal Medicine, 172(19), 1444. [Acupuncture Chronic Pain Evidence]
2. ↸2.National Institute for Health and Care Excellence. (2021). Chronic pain (primary and secondary) in over 16s: Assessment of all chronic pain and management of chronic primary pain (NICE Guideline NG193). [NICE Guidelines on Acupuncture]
3. ↸3.Linde, K., et al. (2009). Acupuncture for migraine prophylaxis. Cochrane Database of Systematic Reviews. [Acupuncture for Migraine Prophylaxis]
4. ↸4.Ezzo, J., et al. (2005). Acupuncture-Point Stimulation for Chemotherapy-Induced Nausea and Vomiting. Journal of Clinical Oncology, 23(28), 7188–7198. [Acupuncture for Chemotherapy Nausea]
5. ↸5.Vickers, A. J., et al. (2018). Acupuncture for Chronic Pain: Update of an Individual Patient Data Meta-Analysis. The Journal of Pain, 19(5), 455–474. [Updated Acupuncture Pain Meta-Analysis]