Ψυχολογικές / Ψυχικές Διαταραχές - λίστα
Παρακάτω παραθέτουμε μια λίστα με ψυχικές διαταραχές. Η λίστα αυτή με τα είδη ψυχικών διαταραχών δεν είναι εξαντλητική, αλλά παρουσιάζονται τα πιο συχνά ψυχιατρικά - ψυχολογικά προβλήματα και διαταραχές1, πέρα από τις κατατάξεις του DSM-V2 και του ICD-113 (διαγνωστικά ψυχιατρικά συστήματα).
1. Συναισθηματικές διαταραχές
| Συναισθηματικές διαταραχές |
|---|
| Μείζων κατάθλιψη |
| Δυσθυμία |
| Κυκλοθυμία |
| Διπολική διαταραχή |
- Κατάθλιψη: μια ψυχική διαταραχή που επηρεάζει κάθε πλευρά των συναισθημάτων και της αντίληψης ενός ατόμου. Επηρεάζει συμπεριφορές και στάσεις και μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε φύλου ή / και κάθε ηλικίας. Η κατάθλιψη είναι μια από τις πιο επικίνδυνες ψυχικές ασθένειες11, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αυτοκτονίες, ιδίως αν κάποιος δεν λαμβάνει αντικαταθλιπτική αγωγή.
- Online ΤΕΣΤ για Κατάθλιψη
- Ποιο είναι το καλύτερο αντικαταθλιπτικό;
2. Ψυχικά τραύματα
| Ψυχικά τραύματα |
|---|
| Μετατραυματικό στρες (PTSD) |
| Διαταραχές προσαρμογής |
- Πένθος: είναι ο τρόπος που αντιδρούμε στο θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου. Πρόκειται για μια επίπονη συναισθηματική διαδικασία, στην οποία μπαίνουμε ύστερα από μια σημαντική απώλεια. Το πένθος δεν εμφανίζεται μόνο όταν πεθάνει κάποιος αγαπημένος μας, αλλά και μετά από μια απώλεια γενικότερα, όπως ένας χωρισμός ή ακόμα και την απώλεια ενός αντικειμένου/θέσης/κεκτημένου/κα.
- Ψυχικό τραύμα: προκαλείται όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπο με εξαιρετικά στρεσογόνα γεγονότα, τα οποία αδυνατεί να ελέγξει, να επεξεργαστεί και να διαχειριστεί συναισθηματικά. Συνήθως συνοδεύει και βαραίνει τον άνθρωπο εφ'όρου ζωής, εάν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα με EMDR ή/και ψυχοθεραπεία.
2. Αγχώδεις διαταραχές
| Αγχώδεις διαταραχές |
|---|
| Κρίσεις πανικού |
| Αγοραφοβία |
| Φοβίες |
| Μετατραυματικό στρες (PTSD) |
| Κοινωνική φοβία |
| Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή |
| Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD) |
Το άγχος είναι ένα διάχυτο, δυσάρεστο, συχνά απροσδιόριστο συναίσθημα που εκδηλώνεται με ανησυχία, ένταση και φόβο και που τις περισσότερες φορές συνοδεύεται από ψυχοσωματικά συμπτώματα. [Τεστ Άγχους] [Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο για το άγχος;]
- Κρίση πανικού: ένα αιφνίδιο επεισόδιο φόβου και άγχους που συνοδεύεται από έντονες σωματικές αντιδράσεις που πανικοβάλλουν τον ασθενή. [Τεστ Κρίσεων Πανικού]
- Φοβίες: είναι ένας έντονος φόβος για κάτι που αντικειμενικά αποτελεί ελάχιστο ή κανένα πραγματικό κίνδυνο.
- Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: το OCD είναι μια συχνή και σοβαρή ψυχική νόσος που χαρακτηρίζεται από την παρουσία ιδεοληψιών ή/και ψυχαναγκασμών. [Τεστ ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής]
3. Άλλες ψυχικές διαταραχές
| Άλλες ψυχικές διαταραχές |
|---|
| Αποπροσωποποίηση |
| Υστερία (Διαταραχή μετατροπής) |
| Σωματόμορφες διαταραχές |
| Σωματόμορφη Δυσλειτουργία Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος |
| Διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή |
- Ψυχοσωματικά συμπτώματα: ο όρος αναφέρεται σε σωματικά συμπτώματα/αισθήσεις που αποδίδονται σε συναισθήματα ή σκέψεις, χωρίς δηλαδή να ανευρίσκεται κάποια παθολογική οργανική αιτία. Διάφορες ψυχολογικές καταστάσεις και παθήσεις μπορεί να συνοδεύονται από ψυχοσωματικά συμπτώματα.
- Αϋπνία: η αϋπνία είναι ένα σύμπτωμα το οποίο μπορεί να συνοδεύει ιατρικές ή ψυχιατρικές διαταραχές, και χαρακτηρίζεται από δυσκολία του ανθρώπου να κοιμηθεί, να διατηρήσει τον ύπνο για αρκετή ώρα ή επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου.
4. Διαταραχές της σκέψης
| Διαταραχές της σκέψης |
|---|
| Σχιζοφρένεια |
| Ψυχωσικό επεισόδιο |
| Σχιζο-συναισθηματική διαταραχή |
| Παραληρητική διαταραχή |
Σχιζοφρένεια - Ψυχωσική Συνδρομή: είναι μια σοβαρή διαταραχή της εγκεφαλικής λειτουργίας που καθιστά ανίκανο το άτομο να λειτουργεί κανονικά. Η σχιζοφρένεια είναι μια νόσος με κύριο γνώρισμα την διαταραχή στην σκέψη (παράλογες ιδέες, "παραληρητικές ιδέες") και μπορεί να είναι μία χρονία νόσος ή να πρόκειται για ένα οξύ ψυχωσικό επεισόδιο. Οι ασθενείς με σχιζοφρένεια κατά κανόνα δεν είναι επικίνδυνοι για τους άλλους. Η σχιζοφρένεια είναι μία ψυχική νόσος που δικαιολογεί αναπηρική σύνταξη.
Λίστα με τις πιο επικίνδυνες ψυχικές ασθένειες
Ο κίνδυνος από μία ψυχική ασθένεια εξαρτάται από δύο παράγοντες, την επικινδυνότητα για τον εαυτό του ασθενούς (κίνδυνος αυτοκτονίας) και την επικινδυνότητα για τους άλλους. Στην παρακάτω λίστα βλέπετε τα ποσοστά αυτοκτονίας, αυτοτραυματισμών και βίας προς τους άλλους, για τις πιο επικίνδυνες ψυχικές ασθένειες:
| ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ | ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΑ ή ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ |
|---|---|
| Οριακή διαταραχή προσωπικότητας | 50-80% αυτοτραυματισμοί5, 10% αυτοκτονούν τελικώς4. Το 13% είναι βίαιοι προς άλλους |
| Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας | Το 14% είναι βίαιοι προς άλλους.6 |
| Νευρική ανορεξία | Πεθαίνει συνολικά το 4-11% από τους νέους7. Από όσους πεθαίνουν συνολικά, το 20% αυτοκτονούν13. |
| Διπολική διαταραχή | Το 15-20% τελικώς αυτοκτονεί, ενώ το 50% κάνει απόπειρες8. |
| Μείζων κατάθλιψη | Το 10% κάνει απόπειρες αυτοκτονίας.12 |
| Ψυχωσικές διαταραχές | Αυτοκτονεί το 5% περίπου9, ενώ τον 1ο χρόνο της διάγνωσης το 10% κάνει απόπειρες15. Το 12% είναι βίαιοι προς άλλους14. |
| Διαταραχές χρήσης ουσιών | Το 25% επιχειρούν απόπειρες.10 |
Βιβλιογραφία
- 1.Global, regional, and national burden of 12 mental disorders in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. (2022). The Lancet Psychiatry, 9(2), 137–150. [Global Mental Health Stats]
- 2.First, M. B., et al. (2022). DSM‐5‐TR: overview of what’s new and what’s changed. World Psychiatry, 21(2), 218–219. Portico. [DSM-5-TR Changes]
- 3.Reed, G.M., et al. (2019), Innovations and changes in the ICD-11 classification of mental, behavioural and neurodevelopmental disorders. World Psychiatry, 18: 3-19. [ICD-11 Mental Disorders]
- 4.Leichsenring, F., et al. (2011). Borderline personality disorder. The Lancet, 377(9759), 74–84. [BPD and Suicide Risk]
- 5.Reichl, C., & Kaess, M. (2021). Self-harm in the context of borderline personality disorder. Current Opinion in Psychology, 37, 139–144. [Self-Harm in BPD]
- 6.Chow, R. T. S., et al. (2025). Personality disorders, violence and antisocial behaviour: updated systematic review and meta-regression analysis. The British Journal of Psychiatry, 227(1), 481–491. [ASPD and Violence Risk]
- 7.Chesney, E., et al. (2014). Risks of all-cause and suicide mortality in mental disorders: a meta-review. World Psychiatry, 13(2), 153–160. [ Anorexia Mortality Rates]
- 8.Novick, D. M., et al. (2010). Suicide attempts in bipolar I and bipolar II disorder: a review and meta‐analysis of the evidence. Bipolar Disorders, 12(1), 1–9. Portico. [Suicide Risk in Bipolar Disorder]
- 9.Palmer, B. A.,et al. (2005). The Lifetime Risk of Suicide in Schizophrenia. Archives of General Psychiatry, 62(3), 247. [Schizophrenia and Suicide]
- 10.Soboka, M., et al. (2024). Substance use and risk of suicide among adults who sought mental health and addiction specialty services through a centralised intake process in Nova Scotia: a cross-sectional study. BMJ Open, 14(10), e086487. [Substance Abuse and Suicide Attempts]
- 11.Cai, H., et al. (2021). Prevalence of Suicidality in Major Depressive Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis of Comparative Studies. Frontiers in Psychiatry, 12 [Suicidality in Major Depression]
- 12.Dong, M., et al. (2018). Prevalence of suicide attempt in individuals with major depressive disorder: a meta-analysis of observational surveys. Psychological Medicine, 49(10), 1691–1704. [Depression Suicide Attempts]
- 13.Arcelus, J., et al. (2011). Mortality Rates in Patients With Anorexia Nervosa and Other Eating Disorders. Archives of General Psychiatry, 68(7), 724. [Eating Disorders Mortality ]
- 14.Fazel, S. (2009). Schizophrenia, Substance Abuse, and Violent Crime. JAMA, 301(19), 2016. [Schizophrenia, Crime and Violence]
- 15.Lu, L., et al. (2019). Prevalence of suicide attempts in individuals with schizophrenia: a meta-analysis of observational studies. Epidemiology and Psychiatric Sciences, 29, e11. [Schizophrenia Suicide Attempts]