Ψυχολογικές / Ψυχικές Διαταραχές - λίστα

Παρακάτω παραθέτουμε μια λίστα με τις κυριότερες ψυχικές διαταραχές, οι οποίες οι οποίες εκτιμάται ότι επηρεάζουν περισσότερους από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους παγκοσμίως, είτε σε κάποια φάση της ζωής τους είτε ως ενεργό πρόβλημα ψυχικής υγείας.¹⁵ Η συγκεκριμένη λίστα δεν είναι εξαντλητική, αλλά εστιάζει στα πιο συχνά ψυχιατρικά και ψυχολογικά προβλήματα και διαταραχές,¹ προσφέροντας μια πιο πρακτική, κλινικά προσανατολισμένη εικόνα, συμπληρωματικά προς τα επίσημα διαγνωστικά συστήματα, όπως το DSM‑5‑TR και το ICD‑11 (διεθνή ταξινόμηση νοσημάτων του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας).³

Στην καθημερινή μου κλινική πράξη ως ψυχίατρος, εντοπίζω συχνά καταστάσεις όπως η κατάθλιψη, οι αγχώδεις διαταραχές, η ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή και η διαταραχή μετατραυματικού στρες, σε ασθενείς που προσέρχονται με ποικίλα σωματικά και ψυχικά συμπτώματα, οι οποίες επηρεάζουν σημαντικά τη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής τους.¹⁶

1. Συναισθηματικές διαταραχές

Συναισθηματικές διαταραχές
Μείζων Καταθλιπτική Διαταραχή
Δυσθυμία
Κυκλοθυμία
Διπολική διαταραχή

Κατάθλιψη: η κατάθλιψη συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονικού ιδεασμού και συμπεριφοράς, γι’ αυτό και απαιτεί έγκαιρη αξιολόγηση από ψυχίατρο.¹¹
Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ψυχοθεραπεία, φαρμακευτική αγωγή ή συνδυασμό των δύο, ανάλογα με τη βαρύτητα και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Online ΤΕΣΤ για Κατάθλιψη
Ποιο είναι το καλύτερο αντικαταθλιπτικό;

2. Ψυχικά τραύματα

Ψυχικά τραύματα
Μετατραυματικό στρες (PTSD)
Σύνθετο τραύμα (cPTSD)
Διαταραχές προσαρμογής

Πένθος: είναι η φυσιολογική, αλλά συχνά επώδυνη ψυχολογική διαδικασία με την οποία αντιδρούμε στον θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου. Πρόκειται για μια επίπονη συναισθηματική διαδικασία, στην οποία μπαίνουμε ύστερα από μια σημαντική απώλεια. Το πένθος δεν εμφανίζεται μόνο όταν πεθάνει κάποιος αγαπημένος μας, αλλά και μετά από μια απώλεια γενικότερα, όπως ένας χωρισμός ή αλλά και μετά από άλλες απώλειες, όπως ένας χωρισμός, η απώλεια εργασίας ή η απώλεια σημαντικών ρόλων και κεκτημένων στη ζωή μας.
Ψυχικό τραύμα: προκαλείται όταν ένας άνθρωπος βρίσκεται αντιμέτωπος με εξαιρετικά στρεσογόνα γεγονότα, τα οποία αδυνατεί να ελέγξει, να επεξεργαστεί και να διαχειριστεί συναισθηματικά. Μπορεί να επηρεάζει τον άνθρωπο για μεγάλο χρονικό διάστημα της ζωής του, εάν δεν αντιμετωπιστεί κατάλληλα με εξειδικευμένες ψυχοθεραπευτικές παρεμβάσεις, όπως EMDR ή/και άλλη μορφή ψυχοθεραπείας.

3. Αγχώδεις διαταραχές

Αγχώδεις διαταραχές
Κρίσεις πανικού
Αγοραφοβία
Φοβίες
Κοινωνική φοβία
Γενικευμένη Αγχώδης Διαταραχή
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή (OCD)

Το άγχος είναι ένα διάχυτο, δυσάρεστο, συχνά απροσδιόριστο συναίσθημα, που εκδηλώνεται με ανησυχία, ένταση και φόβο και μπορεί να συνοδεύεται από ψυχοσωματικά συμπτώματα. [Τεστ Άγχους] [Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο για το άγχος;]

Κρίση πανικού: ένα αιφνίδιο επεισόδιο έντονου φόβου και άγχους, που συνοδεύεται από σωματικές αντιδράσεις οι οποίες συχνά τρομάζουν το άτομο. [Τεστ Κρίσεων Πανικού]
Φοβίες: έντονος φόβος για κάτι που αντικειμενικά αποτελεί ελάχιστο ή κανέναν πραγματικό κίνδυνο.
Ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή: το OCD είναι μια σχετικά συχνή και σοβαρή ψυχική διαταραχή που χαρακτηρίζεται από την παρουσία ιδεοληψιών ή/και ψυχαναγκασμών. [Τεστ ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής]

4. Άλλες ψυχικές διαταραχές

Άλλες ψυχικές διαταραχές
Αποπροσωποποίηση
Διαταραχή μετατροπής (Υστερία)
Διαταραχές σωματικών συμπτωμάτων (σωματόμορφες διαταραχές)
Σωματόμορφη Δυσλειτουργία Αυτόνομου Νευρικού Συστήματος
Διαλείπουσα εκρηκτική διαταραχή

Ψυχοσωματικά συμπτώματα: ο όρος αναφέρεται σε σωματικά συμπτώματα ή αισθήσεις στα οποία οι ψυχολογικοί παράγοντες (συναισθήματα, σκέψεις, στρες) παίζουν σημαντικό ρόλο. Διάφορες ψυχολογικές καταστάσεις και παθήσεις μπορεί να συνοδεύονται από ψυχοσωματικά συμπτώματα. Πριν αποδοθούν αποκλειστικά σε ψυχολογικά αίτια, απαιτείται ιατρική αξιολόγηση για τον αποκλεισμό οργανικής νόσου.
Αϋπνία: η αϋπνία είναι ένα σύμπτωμα – αλλά και ξεχωριστή διαταραχή ύπνου – που μπορεί να συνοδεύει ιατρικές ή ψυχιατρικές διαταραχές, και χαρακτηρίζεται από δυσκολία του ανθρώπου να κοιμηθεί, να διατηρήσει τον ύπνο για αρκετή ώρα ή επηρεάζει την ποιότητα του ύπνου.

5. Διαταραχές της σκέψης

Διαταραχές της σκέψης
Σχιζοφρένεια
Ψυχωσικό επεισόδιο
Σχιζο-συναισθηματική διαταραχή
Παραληρητική διαταραχή

Σχιζοφρένεια - Ψυχωσική Συνδρομή: πρόκειται για μια σοβαρή διαταραχή της εγκεφαλικής λειτουργίας. Η σχιζοφρένεια είναι μια νόσος με κύριο γνώρισμα την διαταραχή στην σκέψη (παράλογες ιδέες, "παραληρητικές ιδέες") και μπορεί να είναι μία χρονία νόσος ή να πρόκειται για ένα οξύ ψυχωσικό επεισόδιο. Οι ασθενείς με σχιζοφρένεια κατά κανόνα δεν είναι επικίνδυνοι για τους άλλους και με την κατάλληλη θεραπεία πολλοί άνθρωποι βελτιώνονται και μπορούν να ζουν πιο λειτουργικά. Σε σοβαρές και χρόνιες περιπτώσεις, η σχιζοφρένεια δικαιολογεί αναπηρική σύνταξη.

6. Νευροαναπτυξιακές διαταραχές

Νευροαναπτυξιακές διαταραχές
ΔΕΠΥ (ADHD)
Αυτισμός

Οι νευροαναπτυξιακές διαταραχές, όπως η ΔΕΠΥ και ο αυτισμός, ξεκινούν συνήθως στην παιδική ηλικία και επηρεάζουν την προσοχή, τη συμπεριφορά, την κοινωνική επικοινωνία ή/και την αισθητηριακή επεξεργασία.

Λίστα με τις πιο επικίνδυνες ψυχικές ασθένειες

Ο κίνδυνος από μία ψυχική ασθένεια εξαρτάται από δύο παράγοντες, την επικινδυνότητα για τον εαυτό του ασθενούς (κίνδυνος αυτοκτονίας) και την επικινδυνότητα για τους άλλους. Στην παρακάτω λίστα βλέπετε τις πιο επικίνδυνες ψυχικές ασθένειες, δηλαδή αυτές που έχουν αυξημένο κίνδυνο αυτοκτονίας ή βίας.

ΨΥΧΙΚΕΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ	ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΤΗΤΑ: ΒΙΑ ή ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑ
Οριακή διαταραχή προσωπικότητας	50‑80% αναφέρουν ιστορικό αυτοτραυματισμών,⁵ ενώ ο διά βίου κίνδυνος ολοκληρωμένης αυτοκτονίας εκτιμάται περίπου στο 10%.⁴ Περίπου το 13% αναφέρουν επιθετική συμπεριφορά προς άλλους σε κάποια φάση της ζωής τους.
Αντικοινωνική διαταραχή προσωπικότητας	Σε μελέτες, περίπου 14% εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά προς άλλους.⁶
Νευρική ανορεξία	Εκτιμάται ότι σε μακροχρόνια παρακολούθηση το 4‑11% των ατόμων με νευρική ανορεξία καταλήγουν.⁷ Από όσους πεθαίνουν συνολικά, το 20% αυτοκτονούν¹³.
Διπολική διαταραχή	Ο διά βίου κίνδυνος ολοκληρωμένης αυτοκτονίας σε διπολική διαταραχή εκτιμάται περίπου στο 15‑20%, ενώ μέχρι και το 50% των ατόμων αναφέρουν τουλάχιστον μία απόπειρα στη ζωή τους.⁸
Μείζων κατάθλιψη	Σε μελέτες, έως και 10% των ατόμων με μείζονα καταθλιπτική διαταραχή αναφέρουν ιστορικό απόπειρας αυτοκτονίας.¹²
Ψυχωσικές διαταραχές	Ο διά βίου κίνδυνος ολοκληρωμένης αυτοκτονίας σε ψυχωσικές διαταραχές εκτιμάται περίπου στο 5%,⁹ ενώ κατά τον πρώτο χρόνο μετά τη διάγνωση έως και 10% μπορεί να κάνουν απόπειρα.¹⁷ Σε μελέτες, έως και 12% εμφανίζουν επιθετική συμπεριφορά προς άλλους, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει χρήση ουσιών ή απουσία θεραπείας.¹⁴
Διαταραχές χρήσης ουσιών	Σε μελέτες, έως και 25% των ατόμων με διαταραχές χρήσης ουσιών αναφέρουν ιστορικό απόπειρας αυτοκτονίας.¹⁰

Σημείωση: Τα παραπάνω ποσοστά δεν σημαίνουν ότι τα άτομα με αυτές τις διαγνώσεις “είναι επικίνδυνα”. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων, τα άτομα με ψυχικές διαταραχές είναι περισσότερο ευάλωτα παρά απειλητικά – και πολλοί παράγοντες, όπως η χρήση ουσιών, η έλλειψη πρόσβασης σε θεραπεία και η κοινωνική απομόνωση, αυξάνουν τον κίνδυνο.

Άμεση βοήθεια σε κρίση

Εάν εσείς ή κάποιος δικός σας έχει σκέψεις αυτοκτονίας ή αισθάνεται ότι μπορεί να βλάψει τον εαυτό του ή άλλους, αναζητήστε άμεσα βοήθεια:

απευθυνθείτε στο κοντινότερο Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών.
καλέστε το ΕΚΑΒ (166)
μπορείτε επίσης να απευθυνθείτε στο 1018 – Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία.

Βιβλιογραφία

1.Global, regional, and national burden of 12 mental disorders in 204 countries and territories, 1990–2019: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2019. (2022). The Lancet Psychiatry, 9(2), 137–150. [Global Mental Health Stats]
2.First, M. B., et al. (2022). DSM‐5‐TR: overview of what’s new and what’s changed. World Psychiatry, 21(2), 218–219. [DSM-5-TR Changes]
3.Reed, G.M., et al. (2019), Innovations and changes in the ICD-11 classification of mental, behavioural and neurodevelopmental disorders. World Psychiatry, 18: 3-19. [ICD-11 Mental Disorders]
4.Leichsenring, F., et al. (2011). Borderline personality disorder. The Lancet, 377(9759), 74–84. [BPD and Suicide Risk]
5.Reichl, C., & Kaess, M. (2021). Self-harm in the context of borderline personality disorder. Current Opinion in Psychology, 37, 139–144. [Self-Harm in BPD]
6.Chow, R. T. S., et al. (2025). Personality disorders, violence and antisocial behaviour: updated systematic review and meta-regression analysis. The British Journal of Psychiatry, 227(1), 481–491. [ASPD and Violence Risk]
7.Chesney, E., et al. (2014). Risks of all-cause and suicide mortality in mental disorders: a meta-review. World Psychiatry, 13(2), 153–160. [ Anorexia Mortality Rates]
8.Novick, D. M., et al. (2010). Suicide attempts in bipolar I and bipolar II disorder: a review and meta‐analysis of the evidence. Bipolar Disorders, 12(1), 1–9. [Suicide Risk in Bipolar Disorder]
9.Palmer, B. A.,et al. (2005). The Lifetime Risk of Suicide in Schizophrenia. Archives of General Psychiatry, 62(3), 247. [Schizophrenia and Suicide]
10.Soboka, M., et al. (2024). Substance use and risk of suicide among adults who sought mental health and addiction specialty services through a centralised intake process in Nova Scotia: a cross-sectional study. BMJ Open, 14(10), e086487. [Substance Abuse and Suicide Attempts]
11.Cai, H., et al. (2021). Prevalence of Suicidality in Major Depressive Disorder: A Systematic Review and Meta-Analysis of Comparative Studies. Frontiers in Psychiatry, 12 [Suicidality in Major Depression]
12.Dong, M., et al. (2018). Prevalence of suicide attempt in individuals with major depressive disorder: a meta-analysis of observational surveys. Psychological Medicine, 49(10), 1691–1704. [Depression Suicide Attempts]
13.Arcelus, J., et al. (2011). Mortality Rates in Patients With Anorexia Nervosa and Other Eating Disorders. Archives of General Psychiatry, 68(7), 724. [Eating Disorders Mortality ]
14.Fazel, S. (2009). Schizophrenia, Substance Abuse, and Violent Crime. JAMA, 301(19), 2016. [Schizophrenia, Crime and Violence]
15.World Health Organization. (2025). Mental disorders: Key facts. World Health Organization. [WHO Global mental disorders burden]
16.National Collaborating Centre for Mental Health. (2011). Common mental health disorders: Identification and pathways to care. In The NICE guideline on recognition and management of common mental health disorders in primary care (Chapter 2). British Psychological Society & Royal College of Psychiatrists. [Common mental health disorders taxonomy]
17.Lu, L., et al. (2019). Prevalence of suicide attempts in individuals with schizophrenia: a meta-analysis of observational studies. Epidemiology and Psychiatric Sciences, 29, e11. [Schizophrenia Suicide Attempts]

Ψυχικές Διαταραχές – λίστα, επικίνδυνες παθήσεις