Οι άνθρωποι με διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD) συχνά αντιμετωπίζουν πολλά ψυχολογικά προβλήματα όπως η κατάθλιψη, οι διαταραχές άγχους και η εξάρτηση από ουσίες. Ωστόσο, πρόσθετα σε αυτά, oι έρευνες έχουν δείξει ότι το μετατραυματικό στρες θέτει τους ανθρώπους σε μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν διάφορα σωματικά προβλήματα υγείας, σε σύγκριση με τον υπόλοιπο πληθυσμό, όπως:
Η σύνδεση μεταξύ ενός άλυτου ψυχικού τραύματος και του ανοσοποιητικού συστήματος εξηγεί μια μεγάλη ποικιλία ιατρικών καταστάσεων και συμπτωμάτων.Υπό κανονικές συνθήκες, το συμπαθητικό και το παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα λειτουργούν συντονισμένα με ρυθμικές εναλλαγές, ώστε να ρυθμίζουν την πέψη, τον ύπνο και τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Ωστόσο, το χρόνιο στρες και τα άλυτα ψυχικά τραύματα παρεμβαίνουν στην ισορροπία μεταξύ του συμπαθητικού και παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, με αποτέλεσμα ένα άλυτο μετατραυματικό στρες να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη σωματική υγεία.
Όλοι οι άνθρωποι είμαστε γενετικά προγραμματισμένοι να επιβιώνουμε. Είμαστε προγραμματισμένοι βιολογικά να αντιδρούμε με ένα “τυπικό” μηχανισμό στο στρες κάθε φορά που αντιμετωπίζουμε ένα ψυχοπιεστικό γεγονός. Η υγιής απόκριση στο στρες περιλαμβάνει αύξηση στα επίπεδα της κορτιζόλης και της αδρεναλίνης στην κυκλοφορία του αίματος, οι οποίες διευκολύνουν την προσαρμογή του σώματος στο στρες/απειλή, δίνοντας στο σώμα την ενέργεια που χρειάζεται για να ανταποκριθεί. Όταν τα επίπεδα της κορτιζόλης στην κυκλοφορία του αίματος είναι επαρκή, ο εγκέφαλος λαμβάνει σήματα ώστε να σταματήσει να απελευθερώνει αυτούς τους νευροδιαβιβαστές ώστε το σώμα να επανέλθει στη φυσιολογική, ήρεμη κατάσταση.
Στις περισσότερες περιπτώσεις το στρες είναι προσωρινό. Ωστόσο, όταν μια αγχωτική κατάσταση επιμένει, παραμένετε σε κατάσταση εγρήγορσης χωρίς να έχετε την δυνατότητα της χαλάρωσης. Όταν αντιμετωπίζετε χρόνιο στρες το σώμα σας συνεχίζει να παράγει υψηλά ποσοστά κορτιζόλης, με αποτέλεσμα να αισθάνεστε άγχος και ανήσυχοι.
Σε αντίθεση με το χρόνιο στρες, το τραυματικό στρες είναι αποτέλεσμα ενός σοκαριστικού γεγονότος, απειλητικού για τη ζωή. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι βιολογικές επιδράσεις του τραύματος είναι ακραίες και μακροχρόνιες. Στις περιπτώσεις άλυτων ψυχικών τραυμάτων τα επίπεδα της κορτιζόλης στην κυκλοφορία του αίματος είναι πολύ χαμηλά, όμως αυτό δεν σημαίνει ότι το σώμα σας παράγει λιγότερο. Αντιθέτως, το σώμα σας συνεχίζει να απελευθερώνει μεγάλη ποσότητα κορτιζόλης. Όμως υπό την μακροχρόνια έκθεση, ο οργανισμός μας προσαρμόζεται στη συνεχή απελευθέρωση κορτιζόλης αυξάνοντας τον αριθμό των υποδοχέων στα κύτταρα που προσλαμβάνουν την κορτιζόλη. Με αυτό τον τρόπο δεν υπάρχει αρκετή διαθέσιμη κορτιζόλη ώστε να φτάσει το μήνυμα στον εγκέφαλο για την λήξη της παραγωγής κορτιζόλης.
Υπάρχει μια αντίστροφη σχέση μεταξύ των επιπέδων της κορτιζόλης στην κυκλοφορία του αίματος και του ανοσοποιητικού συστήματος, καθώς όταν τα επίπεδα της κορτιζόλης στο αίμα είναι υψηλά το ανοσοποιητικό σύστημα καταστέλλεται.Αντίθετα, όταν τα επίπεδα της κορτιζόλης είναι χαμηλά το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ενισχυμένο. Το ανοσοποιητικό σύστημα συνδέεται με το μηχανισμό φλεγμονών στο σώμα, οι οποίες είναι αναγκαίες όταν το σώμα μας έχει να αντιμετωπίσει απειλές, όπως ιούς και βακτήρια. Όταν το ανοσοποιητικό σύστημα δρα απορυθμισμένα, χωρίς στόχο, υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα να εμφανιστούν μακροχρόνια προβλήματα υγείας
Τα προβλήματα υγείας που σχετίζονται με το χρόνιο στρες, τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης και την καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος περιλαμβάνουν:
Τα προβλήματα υγείας που συνδέονται με άλυτα ψυχικά τραύματα και μετατραυματικό στρες στα οποία η κορτιζόλη στο αίμα είναι σε χαμηλά επίπεδα και το ανοσοποιητικό σύστημα είναι ενισχυμένο περιλαμβάνουν:
Τα προβλήματα του πεπτικού συστήματος παρατηρούνται συχνά στους ανθρώπους με μετατραυματικό στρες. Όταν το νευρικό σας σύστημα είναι εκτός ισορροπίας γίνεται υπερπαραγωγή των οξέων του στομάχου και αυξάνονται οι πιθανότητες για την εμφάνιση παλινδρόμησης και του συνδρόμου του ευερέθιστου εντέρου.
Φυσιολογικά κατά τη διάρκεια της ημέρας τα επίπεδα της κορτιζόλης μεταβάλλονται. Όταν ξυπνάμε είναι αυξημένα, ενώ στη διάρκεια της ημέρας μειώνονται, το απόγευμα αυξάνονται πάλι και μειώνονται ξανά στη μέση της νύχτας. Αυτός είναι ο χαρακτηριστικός κιρκάδιος ρυθμός που ρυθμίζει τα επίπεδα της κορτιζόλης. Αυτός ο ρυθμός όμως σε περιπτώσεις χρόνιου μετατραυματικού στρες είναι ανώμαλος, με αποτέλεσμα να παρατηρείται το σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης και αϋπνία.
Παράλληλα με την ψυχοθεραπεία για το μετατραυματικό στρες, χρειάζεται να δώσετε ιδιαίτερη σημασία στον τρόπο ζωής σας και να υιοθετήσετε πιο υγιείς συνήθειες. Για παράδειγμα, η ισορροπημένη διατροφή, η άσκηση και ο περιορισμός ή η διακοπή κακών συνηθειών όπως το κάπνισμα, όχι μόνο θα βελτιώσουν την υγεία σας αλλά και τη διάθεσή σας. Η ψυχοθεραπεία θα σας βοηθήσει να είστε πιο ήρεμοι, πιο συνειδητοί, να διαχειρίζεστε καλύτερα τα όσα σας συμβαίνουν και να επιτυγχάνετε τους στόχους σας, ώστε να μειώσετε το άγχος και τα συμπτώματα του μετατραυματικού στρες.
Αν έχετε υποστεί κάποιο ψυχικό τραύμα, η υγεία σας βάλλεται. Για αυτό είναι πολύ σημαντικό να ζητήσετε βοήθεια για τη θεραπεία του ψυχικού σοκ που έχετε υποστεί. Η ΨΥΧΟΘΕΡΑΠΕΙΑ και το EMDR αποτελούν δύο άριστες θεραπευτικές επιλογές που θα σας βοηθήσουν να αντιμετωπίσετετο μετατραυματικό στρες και τις επιπτώσεις του, και κατά συνέπεια να μειώσετε τον κίνδυνο για την εμφάνιση σωματικών προβλημάτων υγείας.