Άγχος και διαταραχές του γαστρεντερικού

Άγχος και Διαταραχές του γαστρεντερικού

Ο άξονας εντέρου-εγκεφάλου επιβεβαιώνει την άμεση αμφίδρομη επικοινωνία μεταξύ της ψυχολογικής μας κατάστασης και του πεπτικού συστήματος. Συνεπώς, η έγκαιρη διάγνωση και η συστηματική αντιμετώπιση του άγχους αποτελούν βασικό πυλώνα για τη μακροπρόθεσμη, βιώσιμη ανακούφιση των γαστρεντερικών συμπτωμάτων.

Οι γαστρεντερικές διαταραχές περιλαμβάνουν συμπτώματα πόνου, καούρας, διάρροιας, δυσκοιλιότητας, ναυτίας και εμετού. Καθώς υπάρχουν πολλές αιτίες που μπορεί να προκαλέσουν θέματα του γαστρεντερικού, πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στο άγχος, στην κατάθλιψη και στις διαταραχές του γαστρεντερικού.

Συχνά συμπτώματα του γαστρεντερικού που συνδέονται με το άγχος

Τα συμπτώματα του γαστρεντερικού μπορεί να συνδέονται με την διαταραχή γενικευμένου άγχους, την διαταραχή κοινωνικού άγχους, την διαταραχή πανικού και τις φοβίες. Κοινά συμπτώματα του γαστρεντερικού περιλαμβάνουν:

• Δυσκοιλιότητα
• Διάρροια
• Αυξημένη όρεξη για φαγητό
• Δυσπεψία
• Μειωμένη όρεξη
• Ναυτία
• Κράμπες στο στομάχι

Υπάρχουν και κάποια ανησυχητικά συμπτώματα για αυτό και πρέπει να απευθυνθείτε στο γιατρό σας αν τα διαπιστώσετε:

• Αίμα στα κόπρανα
• Νιώθετε φουσκωμένοι μετά από την κατανάλωση μικρής ποσότητας φαγητού
• Επίμονο, υψηλό πυρετό
• Ανεξήγητη απώλεια βάρους

Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να υποδηλώνουν ότι υπάρχει κάποιο άλλο υποκείμενο νόσημα που χρήζει θεραπείας, όπως οι αιμορροΐδες, μια λοίμωξη, η αιμορραγία του εντέρου ή η φλεγμονώδης νόσος του εντέρου. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να σας ανησυχήσουν, για αυτό είναι σημαντικό να απευθυνθείτε στο γιατρό σας για βοήθεια ώστε να γίνει η διάγνωση και να λάβετε την κατάλληλη θεραπεία.³ Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management, NICE.

Γαστρεντερικές διαταραχές που συνδέονται με το άγχος

Μερικές γαστρεντερικές διαταραχές, όπως το ευερέθιστο έντερο και η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, συνδέονται με τις διαταραχές άγχους.

1. Σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου προκαλεί συμπτώματα όπως ο πόνος, το φούσκωμα, οι κράμπες, τα αέρια, η υπόλευκη βλέννη στα κόπρανα, η διάρροια και η δυσκοιλιότητα. Η συγκεκριμένη κατάσταση δεν είναι απειλητική για τη ζωή, όμως είναι χρόνια και επηρεάζει σοβαρά την ποιότητα ζωής ενός ατόμου.

Οι περισσότεροι άνθρωποι με σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου έχουν κάποια διαταραχή της διάθεσης ή κάποια διαταραχή άγχους.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου είναι μια κατάσταση που μπορεί να τεθεί υπό έλεγχο. Οι αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες, η διαχείριση του άγχους και οι τεχνικές χαλάρωσης όπως η γιόγκα και ο διαλογισμός μπορούν να συμβάλλουν στη διαχείριση των συμπτωμάτων.

2. Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση προκαλεί παλινδρόμηση των οξέων του στομάχου, και αυτό συμβαίνει όταν τα οξέα του στομάχου εισέρχονται στον οισοφάγο και προκαλούν αίσθηση καούρας και πρόβλημα στην κατάποση.

Συχνά συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης περιλαμβάνουν:

• Δυσοσμία στην αναπνοή
• Πόνο στο στήθος
• Δυσκολία στην κατάποση
• Βραχνάδα στη φωνή, ειδικά μετά το ξύπνημα
• Ήπιο πόνο στο λαιμό ή αίσθηση ότι κάτι έχει κολλήσει στο λαιμό
• Επίμονος ξηρός βήχας

Οι μελέτες δείχνουν ότι οι άνθρωποι με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση είναι πολύ πιθανό να έχουν κάποια διαταραχή άγχους.² Jansson, C., et al. (2007). Severe gastro‐oesophageal reflux symptoms in relation to anxiety, depression and coping in a population‐based study. Το έντονο στρες αυξάνει τα οξέα του στομάχου και την μυϊκή ένταση με αποτέλεσμα να επιδεινώνονται τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση μπορεί να αντιμετωπιστεί με φαρμακευτική αγωγή, διατροφή και κάποιες αλλαγές στον τρόπο ζωής.

3. Συναισθηματική γαστρίτιδα

Ως ειδικός της ψυχικής υγείας, συναντώ τακτικά περιπτώσεις όπου ο παρατεταμένος ψυχικός πόνος σωματοποιείται, εστιάζοντας κατά κύριο λόγο στο πεπτικό σύστημα.

Οι διαταραχές του στομάχου προκαλούν έντονη δυσφορία και η συναισθηματική γαστρίτιδα είναι μια από αυτές. Αν και υπάρχουν πολλές πιθανές αιτίες για τον πόνο στο στομάχι, κάποιες από αυτές αφορούν καθαρά συναισθηματικά προβλήματα.

Η γαστρίτιδα οφείλεται σε φλεγμονή στο βλεννογόνο του στομάχου. Προκαλεί αρκετά συμπτώματα και δυσάρεστες αισθήσεις. Η κύρια διαφορά με άλλα προβλήματα του γαστρεντερικού είναι ότι δεν οφείλεται σε βακτήρια, αλλά στο άγχος και στην ανησυχία.¹ Black, C. J., et al. (2022). British Society of Gastroenterology guidelines on the management of functional dyspepsia. Gut, 71(9), 1697–1723.

Συμπτώματα συναισθηματικής γαστρίτιδας

Όπως συμβαίνει και με άλλες διαταραχές του βλεννογόνου του στομάχου, η συναισθηματική γαστρίτιδα έχει πολλά συμπτώματα. Αυτά τα συμπτώματα μπορεί να προκύψουν μεμονωμένα (στην περίπτωση της οξείας γαστρίτιδας) ή να είναι συνεχή (στην περίπτωση της χρόνιας γαστρίτιδας).

Τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο στο στομάχι (παρόμοιο με αυτόν του έλκους λόγω φλεγμονής), αίσθημα πληρότητας με μειωμένη όρεξη, αίσθημα βάρους λόγω καθυστερημένης πέψης, οξύτητα και καούρα σε περιόδους στρες, καθώς και ναυτία.

Αιτίες συναισθηματικής γαστρίτιδας

Όπως συμβαίνει με πολλές διαταραχές που επηρεάζουν το βλεννογόνου του στομάχου, οι οποίες προκύπτουν από βακτηριακές λοιμώξεις, η συναισθηματική γαστρίτιδα προκαλείται από το συναισθηματικό στρες. Αν αγνοείτε το άγχος, την ανησυχία, μπορεί να γίνουν χρόνια με αποτέλεσμα αυτή η μορφή γαστρίτιδας να είναι δευτεροπαθής. Αν αντιμετωπίσετε τα υποκείμενα συναισθηματικά προβλήματα, τα συμπτώματα μπορεί να εμφανίζονται μεμονωμένα. Αλλά αν έχετε μια αγχώδη προσωπικότητα, η συναισθηματική γαστρίτιδα μπορεί να γίνει χρόνια. Μπορεί να γίνει ένα πρόβλημα που διαχειρίζεται καλύτερα μέσω της κατάλληλης υποστήριξης των ψυχολογικών θεμάτων.

Διαχείριση συναισθημάτων

Η κύρια αιτία της συναισθηματικής γαστρίτιδας είναι το άγχος. Έτσι, μια σημαντική προσέγγιση είναι η αντιμετώπιση και η διαχείριση των αρνητικών συναισθημάτων.

Μέσα από την πολυετή κλινική πρακτική, παρατηρώ συχνά πως οι ασθενείς που συνδυάζουν τη γαστρεντερολογική παρακολούθηση με εστιασμένη ψυχοθεραπεία παρουσιάζουν πολύ πιο άμεση και σταθερή βελτίωση των σωματικών τους συμπτωμάτων.

Η ψυχοθεραπεία, οι τεχνικές χαλάρωσης, οι ασκήσεις αναπνοών μπορούν να σας βοηθήσουν να ελέγξετε χωρίς να καταπιέζετε τα συναισθήματά σας.

Αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες

Μπορείτε να κάνετε κάποιες αλλαγές στις διατροφικές σας συνήθειες ώστε να περιορίσετε τις εξάρσεις των συμπτωμάτων της γαστρίτιδας. Ορισμένες προσαρμογές στον τρόπο ζωής μπορούν να λειτουργήσουν υποστηρικτικά στην καθημερινότητα.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Black, C. J., et al. (2022). British Society of Gastroenterology guidelines on the management of functional dyspepsia. Gut, 71(9), 1697–1723. [link]
2. ↸2.Jansson, C., et al. (2007). Severe gastro‐oesophageal reflux symptoms in relation to anxiety, depression and coping in a population‐based study. [link]
3. ↸3.Irritable bowel syndrome in adults: diagnosis and management, NICE. [link]