Φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης της γρίπης

Φυσικοί τρόποι αντιμετώπισης της γρίπης

Δεν είναι μυστικό ότι βρισκόμαστε σε μια περίοδο με έξαρση των κρυολογημάτων και της γρίπης. Αν και είναι πολύ σημαντικό να πλένουμε συχνά τα χέρια μας, να αποφεύγουμε την επαφή με ανθρώπους που έχουν αρρωστήσει, η πραγματικότητα είναι ότι η έκθεση στη γρίπη και στους ιούς είναι αναπόφευκτη.

Οι ιοί που προκαλούν κρυολόγημα ή γρίπη παραμονεύουν στη δουλειά, στο σχολείο, στον παιδικό σταθμό και οπουδήποτε αλλού. Ακόμη και αν ένα άτομο προσέχει να μην αρρωστήσει, υπάρχουν πολλές πιθανότητες ένα άλλο μέλος της οικογένειας να φέρει κάποιον ιό στο σπίτι. Βέβαια, υπάρχουν φυσικοί τρόποι για την αντιμετώπιση της γρίπης.

Κρυολόγημα ή γρίπη;

Ένα κρυολόγημα είναι μια οξεία, αυτοπεριοριζόμενη ιογενής λοίμωξη της ανώτερης αναπνευστικής οδού. Το κρυολόγημα μπορεί να οφείλεται σε πάνω από 200 διαφορετικούς ιούς, μαζί με τον κορωνοϊό και τους ρινοϊούς. Το κοινό κρυολόγημα μπορεί να μεταδοθεί από την επαφή με τα χέρια, την επαφή με ένα μολυσμένο αντικείμενο ή μέσω των σταγονιδίων που απελευθερώνονται από τον βήχα ή το φτέρνισμα.

Η γρίπη, από την άλλη πλευρά, είναι μια μεταδοτική ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλεί ήπια ως σοβαρή νόσο. Υπάρχουν τέσσερις τύποι ιών της γρίπης, Α, Β, C, D. Οι περισσότερες περιπτώσεις γρίπης ανήκουν στον ιό της γρίπης τύπου Α και Β. Αυτοί οι ιοί είναι υπεύθυνοι για τις εποχιακές επιδημίες της γρίπης κάθε χειμώνα.³ Influenza (seasonal) Fact Sheet – World Health Organization (WHO).

Όπως και το κοινό κρυολόγημα, έτσι και η μετάδοση της γρίπης μπορεί να γίνει μέσω των αεροσταγονιδίων (βήχα, φτέρνισμα, ομιλία). Ωστόσο, δεν είναι τόσο συχνή η μετάδοση από την επαφή με επιφάνειες που φέρουν τον ιό.

Διαχείριση των συμπτωμάτων του κρυολογήματος και της γρίπης

Πολλοί άνθρωποι με τα πρώτα συμπτώματα του κρυολογήματος ή της γρίπης, αρχίζουν να λαμβάνουν φάρμακα όπως τα αποσυμφορητικά, τα αντιϊσταμινικά και τα μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα(ΜΣΑΦ), όπως η ιβουπροφαίνη και η ασπιρίνη. Τα φάρμακα αυτά στοχεύουν κυρίως στην ανακούφιση των συμπτωμάτων, ενώ η χρήση τους πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τις οδηγίες του ιατρού ή του φαρμακοποιού για την αποφυγή ανεπιθύμητων ενεργειών.

Τα αντιβιοτικά είναι αναποτελεσματικά για ιογενείς λοιμώξεις όπως το κρυολόγημα και η γρίπη

Τα αντιβιοτικά σκοτώνουν τα βακτήρια, για αυτό δεν έχουν καμία αξία στη θεραπεία των ιογενών λοιμώξεων. Καθώς τα τελευταία χρόνια υπάρχει μια υπερβολική αύξηση στη λήψη των αντιβιοτικών, αυτό παίζει κύριο ρόλο στην αντίσταση στα αντιβιοτικά. Για τον περιορισμό της αντοχής στα αντιβιοτικά, είναι ανάγκη να ορθολογικοποιηθεί η χρήση τους, ειδικά σε περιπτώσεις ιογενών λοιμώξεων όπως το κρυολόγημα και η γρίπη, όπου δεν ενδείκνυνται.

Φυσικά μέσα για την υποστήριξη του οργανισμού

Η υποστήριξη του οργανισμού κατά το κρυολόγημα και τη γρίπη μπορεί να γίνει μέσω φυσικών συστατικών που συμβάλλουν στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος και μπορεί να βοηθήσουν στην ηπιότερη πορεία των συμπτωμάτων. Αυτά συχνά διατίθενται στα φαρμακεία ως OTC προϊόντα (χορηγούνται χωρίς συνταγή).

Προσοχή: τα συμπληρώματα διατροφής και τα φυτικά σκευάσματα δεν υποκαθιστούν την ιατρική θεραπεία και μπορεί να αντενδείκνυνται σε άτομα με αυτοάνοσα νοσήματα ή αλλεργίες. Ενδέχεται επίσης να αλληλεπιδρούν με φάρμακα που ήδη παίρνετε. Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν συνδυάσετε φάρμακα με φυτικά ή άλλα σκευάσματα.

1. Μέλι

Το μέλι αποτελεί μια παραδοσιακή επιλογή που μπορεί να καταπραΰνει τον λαιμό και να βελτιώσει την ποιότητα του ύπνου σε περιπτώσεις βήχα.

2. Πρόπολη

Η πρόπολη είναι ένα ρητινώδες μίγμα που παράγεται όταν οι μέλισσες αναμιγνύουν το σάλιο και το κερί τους με εκκρίσεις που συλλέγονται από τα άνθη των δέντρων και άλλων βοτάνων. Η πρόπολη αποτελεί έναν φυσικό αμυντικό μηχανισμό της κυψέλης. Περιέχει πολυφαινολικές ενώσεις και μελετάται για τον πιθανό υποστηρικτικό της ρόλο στον ανθρώπινο οργανισμό.

3. Πρωτόγαλα

Το πρωτόγαλα είναι το πρώτο γάλα που παράγουν οι αγελάδες μετά τη γέννηση ενός μοσχαριού. Έχει παρόμοια δομή με το ανθρώπινο πρωτόγαλα και έχει πολλά οφέλη στο ανοσοποιητικό. Ορισμένες μελέτες υποδεικνύουν ότι το πρωτόγαλα ενδέχεται να συμβάλλει στην υποστήριξη της ανοσολογικής λειτουργίας.

4. Εχινάκεια

Η εχινάκεια είναι μια ομάδα ποωδών ανθοφόρων φυτών που ανήκει στην οικογένεια της μαργαρίτας και ευδοκιμεί στην Ανατολική, στη Βόρεια και Κεντρική Αμερική. Ιστορικά, οι ιθαγενείς Αμερικανοί χρησιμοποιούσαν την εχινάκεια σε παραδοσιακές πρακτικές. Στις μέρες μας η εχινάκεια υπάρχει σε μορφή τσαγιού ή κάψουλας και χρησιμοποιείται παραδοσιακά για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού.

5. Μούρο αφροξυλιάς

Τα μικρά, σκούρα μωβ μούρα της αφροξυλιάς έχουν μακρά ιστορία παραδοσιακής χρήσης. Κάποια εκχυλίσματα μελετώνται για την πιθανή συμβολή τους στην ηπιότερη πορεία των συμπτωμάτων μέσω της αύξησης της συγκέντρωσης των αντιοξειδωτικών.

Το σιρόπι με μούρα αφροξυλιάς μπορεί να προσφέρει υποστήριξη κατά τη διάρκεια της γρίπης. Οι παστίλιες με μούρο αφροξυλιάς, μπορεί να περιέχουν άλλα ανοσοενισχυτικά συστατικά, όπως ο ψευδάργυρος.

6. Σκόρδο

Στις μέρες μας, το σκόρδο μελετάται για τις πιθανές αντιοξειδωτικές του ιδιότητες που υποστηρίζουν τον οργανισμό.

Η αλλισίνη είναι μια ένωση που απελευθερώνεται μετά από τη σύνθλιψη μιας σκελίδας σκόρδου, και διερευνάται για τον ρόλο της στην υποστήριξη της άμυνας του οργανισμού.

7. Τζίντζερ

Στην Κίνα και στην Ιαπωνία, το τζίντζερ είναι ένα συστατικό κλειδί για όλες τις παραδοσιακές συνταγές για την ανακούφιση από τα συμπτώματα του κοινού κρυολογήματος. Οι μελέτες διερευνούν τις πιθανές ευεργετικές ιδιότητες του φρέσκου τζίντζερ στο αναπνευστικό σύστημα.

8. Γλυκόριζα

Η γλυκόριζα (Glycyrrhiza glabra) είναι ένα βότανο με ένα εύρος αντιϊκών ιδιοτήτων. Η γλυκυρριζίνη έχει μελετηθεί στο εργαστήριο για τις πιθανές της ιδιότητες, αν και απαιτούνται περισσότερα κλινικά δεδομένα.

Τα φυτοχημικά που υπάρχουν στη γλυκόριζα αυξάνουν την αρτηριακή πίεση και έχουν ήπια οιστρογονική επίδραση, για αυτό δεν πρέπει οι άνθρωποι με υπέρταση, υποκαλιαιμία, υπερνατριαιμία ή χαμηλά επίπεδα τεστοστερόνης να λαμβάνουν γλυκόριζα για περισσότερες από 10 μέρες.

9. Προβιοτικά

Σύμφωνα με τις μελέτες, το υγιές μικροβίωμα του εντέρου είναι πολύ σημαντικό για την ανοσολογική λειτουργία.

Οι τροφές που έχουν υποστεί ζύμωση και τα προβιοτικά περιέχουν ωφέλιμα βακτήρια, τα οποία αποτελούν σημαντικά όπλα για την καταπολέμηση του κρυολογήματος και της γρίπης. Η κατανάλωση τροφίμων με Lactobacillus μπορεί να συμβάλλει στη διατήρηση της ισορροπίας της εντερικής χλωρίδας, η οποία σχετίζεται με την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Οι περισσότεροι άνθρωποι λαμβάνουν προβιοτικά χωρίς να έχουν παρενέργειες ή έχουν ήπιες γαστρεντερικές παρενέργειες όπως τα αέρια. Ωστόσο, δεν είναι γνωστές οι επιδράσεις της μακροχρόνιας λήψης προβιοτικών.

10. Φύλλα ελιάς

Τα φύλλα ελιάς περιέχουν τρεις τύπους πολυφαινολών, που έχουν πιθανές αντιϊκές ιδιότητες. Οι εργαστηριακές μελέτες διερευνούν τη δράση του εκχυλίσματος, ωστόσο η κλινική του αποτελεσματικότητα παραμένει υπό μελέτη.

11. Σελήνιο

Το σελήνιο βοηθά στην ισορροπία και στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού συστήματος και είναι σημαντικό στη βελτιστοποίηση των αμυντικών μηχανισμών ενάντια στους ιούς του κρυολογήματος και της γρίπης. Η ανεπάρκεια του σεληνίου ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την άμυνα του οργανισμού, ενώ η επαρκής πρόσληψή του θεωρείται σημαντική για τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Εκτός από τα συμπληρώματα με σελήνιο, υπάρχουν και τροφές πλούσιες σε σελήνιο  που περιλαμβάνουν τα βραζιλιάνικα φιστίκια, τα μανιτάρια shiitake, τον μπακαλιάρο, τις γαρίδες, τον τόνο, το κοτόπουλο, τα αυγά και τη γαλοπούλα.

12. Βιταμίνη C

Με τα χρόνια, έχουν γίνει πολλές μελέτες σχετικά με το πότε η βιταμίνη C είναι χρήσιμη στη διαχείριση των συμπτωμάτων των κρυολογημάτων και της γρίπης. Σε περιόδους έξαρσης, η συμπληρωματική λήψη βιταμίνης C μπορεί να συζητηθεί με τον ιατρό.² Hemilä, H., et al. (2013) Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(1), CD000980.

13. Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος είναι ένα ακόμη στοιχείο που ενισχύει το ανοσοποιητικό μας και πολλές φορές δεν προσλαμβάνουμε την απαραίτητη ποσότητα μέσα από τη διατροφή μας. Σύμφωνα με ορισμένα δεδομένα, η συμπληρωματική λήψη ψευδαργύρου στα αρχικά στάδια μπορεί να έχει υποστηρικτικό ρόλο.

Ο ψευδάργυρος είναι διαθέσιμος σε δύο μορφές, η μία είναι η λήψη από το στόμα (π.χ. παστίλιες, σιρόπι, δισκία) και η ενδορινική μορφή. Μια ανάλυση έδειξε ότι η λήψη ψευδαργύρου από το στόμα ενδέχεται να συνδέεται με ηπιότερη πορεία του κρυολογήματος, εφόσον ξεκινήσει άμεσα.¹ Das, R. R., et al. (2014) Zinc for the common cold. JAMA, 311(14), 1440-1441.  Ο ενδορινικός ψευδάργυρος έχει συνδεθεί με σοβαρές παρενέργειες (απώλεια της όσφρησης). Ο ψευδάργυρος που λαμβάνεται από το στόμα μπορεί να προκαλεί ναυτία και άλλα συμπτώματα του γαστρεντερικού.

Η μακροχρόνια λήψη ψευδαργύρου, ειδικά σε υψηλές δόσεις, μπορεί να προκαλεί προβλήματα όπως η ανεπάρκεια του χαλκού. Ο ψευδάργυρος μπορεί να αλληλεπιδρά με άλλα φάρμακα, όπως τα αντιβιοτικά και η πενικιλλαμίνη (ένα φάρμακο για την θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας).

14. Κοτόσουπα

Η κοτόσουπα δεν είναι απλά μια ζεστή και εύκολη λύση. Οι μελέτες δείχνουν ότι ένα συστατικό στην κοτόσουπα, η καρνοσίνη βοηθά το ανοσοποιητικό μας σύστημα να καταπολεμά την γρίπη. Επίσης, η ζεστή κοτόσουπα μπορεί να προσφέρει μια αίσθηση ανακούφισης στο ανώτερο αναπνευστικό. Επιπλέον, τα ζεστά υγρά βοηθούν στη διατήρηση της ενυδάτωσης και προσφέρουν μια αίσθηση καταπράυνσης στον λαιμό.

Από τα αρχαία χρόνια, οι θεραπευτές χρησιμοποιούσαν το σκόρδο και το πιπέρι στην κοτόσουπα για την υποστήριξη του οργανισμού κατά το κρυολόγημα. Η κατανάλωση ζεστών υγρών ενδέχεται να διευκολύνει τη ρευστοποίηση των εκκρίσεων.

Τι μπορώ να κάνω για να ενισχύσω με φυσικό τρόπο το ανοσοποιητικό μου;

1. Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας για πιθανή λήψη συμπληρωμάτων

Ο ψευδάργυρος, το σελήνιο και η βιταμίνη D είναι γνωστό ότι ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Φυσικά, όλα τα συμπληρώματα πρέπει να τα παίρνουμε με μέτρο. Ποτέ μην παίρνετε πολλές πολυβιταμίνες ή άλλα συμπληρώματα ταυτόχρονα.

2. Καταναλώστε τροφές με συγκεκριμένα θρεπτικά συστατικά

Όταν δεν τρεφόμαστε σωστά αυτό έχει κόστος στο ανοσοποιητικό μας σύστημα. Χρειάζεται να καταναλώνουμε τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά και βιταμίνες για να παραμένουμε υγιείς και δυνατοί. Καλό είναι λοιπόν η διατροφή μας να περιλαμβάνει τις ακόλουθες βιταμίνες  όπως σελήνιο, ψευδάργυρο, και βιταμίνες Α, Β2, Β6, C, E, και D. Μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά είναι πάντα καλός σύμμαχος για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας.

3. Καταναλώστε περισσότερο νερό

Το νερό μας χαρίζει υγεία και κάνει το σώμα μας πιο δυνατό. Βοηθά στην καλύτερη μεταφορά του οξυγόνου στους ιστούς. Επίσης απομακρύνει τις τοξίνες από τον οργανισμό μας.

Όταν τα φυσικά μέτρα δεν επαρκούν

Αν τα φυσικά μέτρα δεν προσφέρουν επαρκή ανακούφιση, μπορούν να χρησιμοποιηθούν και ορισμένα ελαφριά φάρμακα για τη συμπτωματική αντιμετώπιση του κρυολογήματος ή της γρίπης, πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού σας:

• Για τον πυρετό, τον πονοκέφαλο και τους μυϊκούς πόνους μπορεί να βοηθήσει η παρακεταμόλη, όπως το Depon, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ιβουπροφαίνη, όπως το Algofren, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις ή ειδικές ιατρικές οδηγίες.
• Αν υπάρχει και ρινική συμφόρηση, μπορεί να φανούν χρήσιμα αποσυμφορητικά ή συνδυαστικά σκευάσματα για το κρυολόγημα, όπως το Panadol Cold & Flu, τα οποία στοχεύουν στην ανακούφιση περισσότερων από ενός συμπτωμάτων ταυτόχρονα.

O εμβολιασμός προσφέρει μια σημαντική προστασία ενάντια στη γρίπη. Συνιστάται ιδιαίτερα σε ευάλωτους ασθενείς με υποκείμενα προβλήματα υγείας, ιδίως του αναπνευστικού και του καρδιολογικού συστήματος.

Βιβλιογραφία

1. ↸1.Das, R. R., et al. (2014) Zinc for the common cold. JAMA, 311(14), 1440-1441. [link]
2. ↸2.Hemilä, H., et al. (2013) Vitamin C for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2013(1), CD000980. [link]
3. ↸3.Influenza (seasonal) Fact Sheet – World Health Organization (WHO). [link]